Stalin

Stalin ve Özlüsözleri

1879 / Gürcistan
1953 (74 yaşında) / Rusya

Devrim sonrası 31 yıl Rusyayı yönetmiş devlet başkanı.

Iosif Cugaşvili, 21 Aralık 1879 da Gürcistan ın Gori kasabasında doğdu. Babası kunduracıydı. Gençken girdiği papaz okulundan devrimci militanlara katılmak üzere ayrıldı ve Rusya Sosyal Demokrat Işçi Partisi nin bolşevik kanadı saflarında yer aldı.

Uzun yıllar Sibirya da sürgünde kaldı. 1917 Şubat devriminden sonra sürgünden döndü. Aynı dönemde Isviçre den sürgünden dönen Lenin le birlikte çalışmaya başladı. 1917 Temmuz ayında Lenin in tekrar Finlandiya ya sürgüne gitmek zorunda kalması üzerine, Sverdlov la birlikte partinin yönetimini üstlendi. Ekim Devrimi nden sonra Lenin in başkanlığındaki Sovyet hükümetinde Milliyetler Halk Komiseri oldu.

Lenin in ölümünden az önce Komünist Partisi genel sekreteri oldu. 1920-1930 arası sağ ve sol ideolojik mücadele sırasında suçlandı. Bu mücadelelerde binlerce insan sürgüne gönderildi veya görevden alındı. Bu sürgünler ve cezalandırmalar milli temelde değil, esas olarak ideolojik çizgiler üzerine oluyordu. Stalin in ideolojik mücadele sırasında geliştirdiği görüşler ve siyaset, (özellikle muhalifleri tarafından) Stalinizm olarak adlandırılır.

Dönemin en sert ideolojik mücadelesi Leon Troçki ye karşı sürdürülmüş ve Leon Troçki nin 1940 yılında Meksika da öldürülmesiyle Bolşevik Partisi içinde sağ veya sol sapmayla suçlanan eski liderlerden bazıları hayatını kaybetmiştir.

Josef Stalin, planlı ekonomi, kollektivizasyon ve endüstrileşme uygulamaları ile 1928-1936 yılları arasında Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği nde köklü dönüşümlerin gerçekleştirilmesini sağladı.Bunu yaparken muhalefete karşı sert önlemler almaktan, katliamlar yapmaktan kaçınmamıştır.

Ikinci Dünya Savaşı sırasında parti liderliği, hükümet başkanlığı ve Sovyet orduları başkomutanlığı görevlerini bir arada yürüttü. 1939 da Hitler in Nazi Almanyası yla Molotov-Ribbentrop paktı diye de bilinen bir saldırmazlık anlaşmasını imzaladı.

Bu tartışmalı tarihsel dönemle ilgili olarak, Stalin e düşman veya Stalin den yana olan her iki tarafın da farklı tezleri vardır. Stalin karşıtlarının tezlerine göre, Hitlerle aralarındaki açıklanmayan gizli protokole bağlı olarak Finlandiya, Estonya, Letonya, Litvanya, Romanya ve Polonya nin Naziler veya Sovyetler tarafından işgalinin yolu açılmıştır. Stalin in doğru yaptığını savunanlara göre ise, 1937 deki Münih görüşmelerinde açıkça ortaya çıktığı gibi, Ingiliz ve Fransız emperyalistleri ve dolaylı olarak da Amerikalılar, Nazileri kışkırtıyorlardı ve onların Sovyetler Birliği ne saldırısının önünü açmaya çalışıyorlardı. Bu amaçla Avusturya nın Almanya ya katılmasına (Anschluss) ve Çekoslovakya nın işgaline göz yummuş ve onaylamışlardı.Ne var ki, özellikle Çekoslovakya nın işgalinden sonra Sovyetler Birliği nin Ingiltere ve Fransa ile ilişki kurma çabalarına rağmen bu iki ülke Nazi tehdidini birlikte ortadan kaldırma girişimini reddetti. Böylece Sovyetler Birliği, kendi sınırlarını güvence altına almak için bu protokolü imzaladı. Stalin in amaçlarına göre, Polonya ve Baltık ülkelerinde oluşturulacak tampon bölgeler, Nazilerin Sovyetler Birliği ne ulaşmasını engelleyecekti. Böylece 1939 yılında Nazi işgalinden sonra Sovyetler Polonya nın kalan yarısını işgal edip Estonya, Litvanya ve Letonya yı sınırlarına kattı. Finlandiya ya saldırdı ve büyük kayıplar vermesine rağmen Mart 1940 da "kış savaşı olarak bilinen bu savaşı da kazandı. 1941 de Hitler in Sovyetlere saldırması üzerine Stalin bu sefer müttefiklerin yanında yer aldı. Sovyetler Birliği nin en ağır bedeli ödeyen güç olarak (24 milyon ölü) müttefiklerin yanında Nazi Almanyası na karşı kazandığı zafer uluslararası alanda gücünü artırdı.

Kırım Tatarlarının nazi yanlısı tutumu yüzünden 1944 de tatarları Sibirya ya sürdü. Ayrıca 1944 yılında Gürcistan Türkiye sınırında asırlardır yaşamakta olan Ahıska Türkleri de Orta Asya ya sürgün edilmiştir.

1945 ten sonra Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinde komünist rejimler kurdurdu. Daha sonra bu ülkelerin dünyadan izole edilmesi Churchill tarafından "demir perde" diye anılacak ve bu kavram yaygınlaşacaktır.

5 Mart 1953 te öldü. ölümünden sonra Kruşçev, Stalin i suçladı. Ünlü 20 nci Kongre ile başlayan anti-Stalinizasyon kampanyası Sovyetler Birliği nde Gorbaçov dönemine kadar sürecektir. Gorbaçov tarafından kongrelerde yayımlanan Glasnost ve Perestroika Stalin e ağır eleştiriler getirdi.

ÖzlüSözleri

"Bir insanın ölümü trajiktir, on insanın ölümü dramatiktir, bir milyon insanın ölümü ise sadece bir istatistiktir."

Anahtar Kelimeler
Stalin, devlet adamı, siyasetçi, komunist, komunizm, sscb
Benzer Kişiler

Dante (Kişiler) Italyan ozan ve politikacı.

Napolyon, Bonapart (Kişiler) Fransız asker, devlet adamı.

Gandhi (Kişiler) Hindistan ve Hindistan Bağımsızlık Hareketi nin siyasi ve ruhani lideri.

Hitler (Kişiler) Almanya'yı faşist söylemlerle 2. Dünya Savaşı'na sürükleyen ve milyonlarca insanın ölümüne neden olan devlet adamıdır.

Geothe (Kişiler) Alman şair ve oyun yazarı.

Francis Bacon (Kişiler) Ingiliz devlet adamı ve filozof.

Franklin, Benjamin (Kişiler) ABD li yayımcı, yazar, mucit, felsefeci, bilim adamı ve diplomattır.

Kemal Atatürk (Kişiler) Türkiye Cumhuriyeti nin kurucusu ve ilk cumhurbaşkanı.

Pavese (Kişiler) Italyan şair, romancı, çevirmen ve eleştirmen.

Camus, Albert (Kişiler) Varoluşçuluk ve absürdizm akımının öncülerinden biri olarak kabul edilen Fransız yazar ve filozoftur.

Marks, Karl (Kişiler) Filozof, politik ekonomist ve devrimci. Komünizmin kuramsal kurucusudur.

Nazım Hikmet (Kişiler) Türk şair, oyun yazarı, romancı ve anı yazarı.

Che Guevara (Kişiler) Marksist politikacı ve gerilla lideri.

Kemal Tahir (Kişiler) Türk düşünür ve roman yazarı.

Tamamlayıcı Konular

Komünizm (Özlüsözler) Komünizm veya komünistlik, sosyal örgütlenme üzerine bir kuramsal sistem ve üretim araçlarının ortak mülkiyetine dayalı bir politik harekettir.

Anarşizm (Özlüsözler) Kişi özgürlüğünü amaç edinen, devlet, din ve kişi gibi tüm otoriteleri reddeden felsefi düşünce.