Sosyoloji

Sosyoloji

Sosyoloji, kökenleri, gelişimi, organizasyonu, şebekeleri ve kurumları da dahil olmak üzere, bireylerin toplumsal davranışı veya toplumun kendisi üzerine çalışmalardır. 


Sosyal düzen, bozukluk ve değişim hakkında bir bilgi birimi geliştirmek için çeşitli ampirik araştırma yöntemleri ve eleştirel analiz kullanan bir sosyal bilimdir. Birçok sosyolog doğrudan doğruya sosyal politika ve refah için uygulanan araştırma yapmayı amaçlarken, bir kısmı da öncelikle sosyal süreçlerin teorik analizine odaklanmaktadır. Konu, bireysel mikro-sosyoloji düzeyinden ve makro seviyedeki toplumsal yapıya kadar uzanır.

Sosyolojinin geleneksel odağı, toplumsal tabakalaşma, sosyal sınıf, sosyal hareketlilik, din, sekülerleşme, hukuk, cinsellik ve sapmaları içerir. Toplumsal yapıdan insan faaliyetinin tüm alanları etkilenirken, sosyoloji, ilgisini sağlık, tıbbi, askeri ve ceza kurumları, internet, eğitim, sosyal sermaye ve rolü gibi alanlarda kademeli olarak genişletmiştir. Buna paralel olarak sosyal bilimsel yöntemlerin yelpazesi de genişlemiştir. Sosyal araştırmacılar, çeşitli nitel ve nicel teknikler üzerine kurulmuştur. Yirminci yüzyılın ortasındaki dilsel ve kültürel dönüşümler, toplumun analizine yönelik giderek yorumlayıcı felsefi yaklaşımlara yol açtı. Tersine, 1990'ların sonu ve 2000'lerin başında ise modelleme ve sosyal ağ analizi gibi analitik, matematiksel ve hesaplamalı titiz teknikler ortaya çıkmıştır.

Sosyal araştırmalar, politikacıları, politika yapıcıları, eğitimcileri, planlamacıları, kanun koyucuları, yöneticileri, geliştiricileri, iş adamlarını, yöneticileri, sosyal hizmet uzmanlarını, sivil toplum örgütlerini, kar amacı gütmeyen kuruluşları ve toplumsal meseleleri genel olarak çözmek isteyen insanları bilgilendirir.

Sosyal analiz, Batı bilgi ve felsefesinin temeli olarak, eski Yunan filozofu Plato zamanından itibaren alınabilir. Konfüçyüs gibi eski filozoflar, toplumsal rollerin önemi üzerine yazmışlardır . Ortaçağ Arap yazılarındaki erken sosyolojinin izleri vardır. Bazı Müslüman kaynaklar, İbn Haldun'un, sosyolojinin ilk sosyologu ve babası olduğunu düşünmektedir. Onun Muqaddimah kitabı belkii de sosyal uyum ve sosyal çatışma üzerine toplumsal-bilimsel akıl yürütme üzerine ilk çalışmadır.

Sosyoloji (veya "sosyolog") kelimesi Latince "socius" (arkadaş) ve Yunanca "lógos" (bilgi) kelimelerinden ilk olarak 1780'de Fransız Emmanuel-Joseph Sieyès (1748-1836) tarafından yayınlanmamış bir el yazmasında kullanıldı. Sosyoloji daha sonra Fransız Auguste Comte (1798-1857) tarafından 1838'de bağımsız olarak tanımlandı. Comte, bu terimi, topluma bakmanın yeni bir yolunu tanımlamak için kullandı. Comte, tarih, psikoloji ve ekonomiyi toplumsal alandaki bilimsel anlayışla birleştirmek için gayret gösterdi. Pozitivist bir aşamanın, nihai çağa, insanın anlayışının ilerlemesinde, varsayımsal teolojik ve metafizik aşamalardan sonra damgasını vuracağına inandı. Teori ve gözlemin bilimdeki dairesel bağımlılığının gözlemlenmesinde ve bilimleri sınıflandırmada Comte, çağın modern anlamda biliminin ilk filozofu olarak görülebilir.

Sosyolojideki belli başlı yaklaşımlar ve temsileri şunlardır:

Auguste Comte (1789-1857): pozitivist.
Émile Durkheim (1858-1917): pozitivist.
Karl Marx: diyalektik materyalist
Giambattista Vico (1668-1774): özneci/anlamacı.
Wilhelm Dilthey (1833-1911): hermeneutik geleneğe bağlı; anlamacı.
Georg Simmel (1858-1918): karmaşık süreçci.
Max Weber: anlamacı ve etkinlikçi.
Talcott Parsons : Yapısal işlevselcilik


Anahtar Kelimeler
Sosyoloji, pozitifizm, august comte
İlgili Diğer Konular

Postyapısalcılık (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Yapısalcılık sonrası denilen dönem içinde ortaya çıkmış ve kendisini en temelde yapısalcılığı sorunsallaştırmakla temellendirmiş olan düşünce biçimi.

Pozitifizm (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Araştırmalarını olgulara, gerçeklere dayayan, fizikötesi açıklamaları kuramsal olarak olanaksız, kılgılı olarak yararsız gören; deneyle denetlenmeyen soruları sözde soru olarak niteleyen felsefe doğrultusu.

Yeniçağ Felsefesi (Felsefe Terimleri Sözlüğü) 17 ve 18 yy. larda otoriteden den kurtulmanın verdiği özgür düşünce ortamıyla birlikte çok çeşitli yeni akımlar ortaya çıkmıştır.

Olaybilim (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Olayların ideal varlığını inceleme ve betimleme yöntemi.

İlgili Kişiler

Foucault (Ünlü Kişiler) Fransız filozof, fikir tarihçisi, sosyal kuramcı ve edebi eleştirmen.

Comte, Auguste (Ünlü Kişiler) Fransız sosyolog, matematikçi ve filozoftur. Sosyolojinin babası olarak tanınır.

İlgili Özlüsözler


Sitede yayınlanmasını istediğiniz Word veya PDF formatındaki özgün yazılarınızı denizemesaj@gmail.com adresine gönderebilirsiniz. Arzu ederseniz kendi isminizle yayılanır. Yine bu adresten görüş ve fikirlerinizi iletmeniz de mümkün.
You can send your original articles in Word or PDF formats that you want to be published on this site to denizemesaj@gmail.com. If you wish, it will publish by your own name. It is also possible to send your opinions and ideas at this address.