Yeni Konfüçyüsçülük

Yeni Konfüçyüsçülük

Kökeni Konfüçyüsçülük'te olan, fakat aynı zamanda Daoizm ve Budizm'den de etkilenmiş dînî ve felsefî bir akımdır.


Çin'e hâkim olmuş en etkin düşünsel akımlardan biridir. Çince'de bu kavram, bu şekliyle mevcut değildir. Onun yerine Songxue "Song öğretisi", Lixue "temel öğreti" veyâ Xinli Xue "temelin ve kâlbin öğretisi" diye bilinir.

Neokonfüçyüsçülüğün açık karakteristiklerinden biri, o zaman yaygın olan Kozmolojik meraktır. Bu açıdan Neokonfüçyüsçülük'ün Daoizm'e olan yakınlığı belli olur. Konfüçyüsçülük'e göre yeni olan bu akımın ilk belirgin kişilik, 1017-1073 arasında yaşamış olup kimi zaman bu akımın "kurucusu" olarak da görülen Zhou Dunyi'dir.

Zhou Dunyi'nin öğretilerinin temelinde ona bir râhip tarafından hediye edilmiş olan daoistik diyagram vardır. Diyagramı açıklayan yazısında sınırsızın aynı zamanda en üst sınırı (Taiji) oluşturduğunu vurgulayıp bu iki ögenin hareket ve sukûnetiyle yin ve yang'ın ortaya çıktığını ifâde eder. Guru, isteklerden uzak sukûneti seçip en üst prensip haline getirerek insanlık için en üst ölçüyü oluşturur. Sınırsızlık kavramında ve olmamakla sukûnet kavramlarına meyletmekle Daoizm ve Budizm'in etkileri görülmektedir. Neokonfüçyüsçülük'ün buna rağmen hâlâ bu dinler yerine Konfüçyüsçülük'e dâhil edilmesinin nedeni, bu kavramın savunucularının görüşlerin Yijing ve yorumları yanında diğer klâsik Konfüçyüsçü eserlere dayanmasındandır.

İkinci önemli öncü Neokonfüçyüsçü filozof, 1011-1077 yılları arasında yaşamış olup kosmolojik konularla, bilhassa evrenin oluşumuyla ilgili nümerolojik spekülasyonlarla ilgilenen Shao Yong'dur. Bu spekülatif düşünceler, daha sonra taoistik kehânetlerde kullanıldı. Bu spekülasyonlarıyla önceden yorumlanmış olaylara başka bir yorum getirerek onlara daha büyük bir anlam verdi.

Kosmolojik yönelimden ontolojik yönelimli felsefeye geçişi 1020-1077 yılları arasında yaşamış olan Zhang Zai, "maddeci düşünce" olarak da nitelendirilen felsefî sistemiyle yapmıştır. Kullandığı temel kavram, bir çeşit eterimsi madde olup her şeyi içine aldığı sanılan Qi'dir. Zhang Zai'de vârolmama kavramı konu olmaktan çıkar, Qi'yi ondan önce deneyüstü ve kendiliğinden vâr olan gerçekler olarak vasıflandırılan Dao, Taiji ve Taixu ("büyük boşluk") gibi kavramların yerine geçirmiştir. Zhang Zai için evren, şekilsiz olan yüce öğreti ve onun şekillenmiş hali olan dünyâdan oluşmuş olan değişmez bir varlıktır. Bu varsayımla Zhang Zai, yokluğu inkâr etmiş, fakat insanla evren arasında ayrılmaz ve kapsamlı bir bağlantıyı öğretilerinde bahsetmiştir.


Anahtar Kelimeler
Yeni Konfüçyüsçülük, Daoizm, konfüçyüs, konfüçyüsçülük, budizm
İlgili Diğer Konular

Konfüçyüsçülük (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Eski bir Çin ahlâkı ve Çin felsefesi sistemi olup başlangıçta bilgin Konfüçyüs'ün öğretilerinden yola çıkarak gelişmiştir.

Çin Felsefesi (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Zhou Hanedanlığı döneminde Çin'deki felsefi düşüncelerin genel adı.

Felsefenin Başlangıcı (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Felsefenin adı Yunanlılarca konmuş olsa da çok daha öncesinde Çin, Hindistan, İran ve Mısır'da felsefe yapılıyordu.

Siyaset Felsefesi (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Demokrasi, yasama, siyasal ahlak gibi hukuku, siyasal yaşamı, toplumsal konuları ilgilendiren genellikle normatif sorunlar üzerine eğilen bir araştırma alanıdır.

Geçmişten Günümüze Ahlak Felsefeleri (Felsefe) Hangi eylem ve davranışlarımız doğru veya yanlıştır? Ahlaklı ya da ahlaksız olmanın kriterleri nelerdir? Eski Antik Çağ’dan günümüze değin bazı tanınmış filozofların bu sorulara yanıtları.

Subjektivizm (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Nesneyi öznenin dışında ve ondan bağımsız sayan nesnelcilik anlayışına karşı, nesneyi öznenin ürünü sayan anlayıştır.

Taoculuk (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Taoculuk, Çin kökenli başlıca iki dinsel felsefi sistemden biridir.

Hint Felsefesi (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Hint yarımadasındaki antik felsefi gelenekleri.

Tasavvuf (Felsefe Terimleri Sözlüğü) İnsanın duygu ve sezgi yoluyla Tanrı'ya erişmesini ve onunla bütünleşmesini mümkün gören öğreti.

İlgili Kişiler

Konfüçyüs (Ünlü Kişiler) Ünlü bir Çinli filozoftur. Zannedilenin aksine bir din adamı değildir ve dinle ilgili çok fazla konuşmamıştır.

Budha (Ünlü Kişiler) Ruhani öğretmen ve Budizm in kurucusudur.

İlgili Özlüsözler


Sitede yayınlanmasını istediğiniz Word veya PDF formatındaki özgün yazılarınızı denizemesaj@gmail.com adresine gönderebilirsiniz. Arzu ederseniz kendi isminizle yayılanır. Yine bu adresten görüş ve fikirlerinizi iletmeniz de mümkün.
You can send your original articles in Word or PDF formats that you want to be published on this site to denizemesaj@gmail.com. If you wish, it will publish by your own name. It is also possible to send your opinions and ideas at this address.