Anaksimender

Anaksimender ve Özlüsözleri

-610 / Türkiye, Milet
-547 (63 yaşında) / Yunanistan, Atina

Düşüncesi hakkında çok şey bilinmeyen ilk Yunan filozofu ve gökbilimcisi.

Milet'de doğmuştur; doğum tarihi XLII. Olimpiyat'ın ikinci yılı olarak gösterilmektedir; çünkü Apollôdor LVIII. Olim­piyat'da onun 64 yaşında olduğunu söylemek­tedir. Aynı tarihçi, az sonra öldüğünü de yaz­maktadır. Şu halde asıl yaşadığı tarih yaklaşık olarak M;Ö. 615-545'dir. Thales'in yurttaşı ve öğrencisi ve fakat ondan farklı bir görüşü olan Anaksimandros’ un yaşadığı dönemde henüz etkisi devam eden Orpheciliğin kötümserlik ve mis­tikliği bulunmasına rağmen; savunduğu fizik ve kozmolojiden ötürü, Dinamikçiliği kabul eden bir 'maddeci' (materyalist) olarak niteleyebiliriz.

Anaksimandros, eski Mezopotamya'da öteden beri bilinen coğrafya, matematik ve astronomi­ye dair bilgileri Yunanistan'a yaymış olduğu an­laşılmaktadır. Güneş saatini bu kişi icat ettiği gibi, itidal noktalarını tespit ve burçlar bölgesinin eğri olduğunu da o tanıtlamıştır. En uzun ve en kısa gün ve geceleri gösteren tropika sis­temini Anaksimandros gösterdiği gibi, arzın in­sanları ihtiva eden kısımlarını madenden bir levha üzerine çizmiş ve gök küresini somut olarak imal etme başarısını göstermiş olan da Anaksimandros’ dur. Daha eskilerinkine göre, (zi­ra Sümerler haritayı biliyorlardı), mükemmel olan ilk haritayı çizen de bu filozoftur. Yıldız­lara ait olaylarla yer depremi, rüzgâr, yağmur ve yıldırımın nedenleri gibi sorunları biliyor ve arzın yuvarlak olup, evrenin merkezinde ol­duğunu, ayın ışığını güneşten aldığını, güneşin arz büyüklüğünde olup, pek saf bir ateşten iba­ret olduğunu da o savlamıştı. Onun bu keşif­leri ve açıklamaları, İyonya okuluna bağlı olan­lar tarafından düzeltilip daha ileri götürülmüş­tür. Anaksimandros ' un bu astronomi ve fiziğe dair olan düşünceleri, hatta hayatın kaynağı­na dair 'hipotezleri' kozmogoni hakkındaki düşüncelerine bir başlangıçtır ki, bunlar yardımıyla eşyanın ve varlığın kaynağına dair olan fel­sefi görüşlerini hazırlar. Onun düşüncelerinde bilim tarihi için önemli olan nokta, âlemin sis­temli bir tasarımını kurmaya çalışmış olmasıdır.

O, herşeyin Sınırsız ve Sonsuz bir özdekten meydana geldiğini ve yine ona geri döndüğünü belirtir. Bu özdek ifade edilemez, bütün nitelikleri kendinden ortaya çıkar.

Dizgesinin merkezinde yerküre vardır. Güneş, gökyüzündeki en uzak maddedir ve Ay'dan sonra gelmektedir ve ardında durağan yıldızlar ve gezegenler gelir.

İlk yaşayan oluşumlar nemli elementlerden ortaya çıkmışlardır. Bu yaratıkların bazıları toprağın daha kurak bölümlerinin üzerindeki sudan meydana gelmişler ve yeni çevrelerine uyum sağlamışlardır. İnsanoğlu diğer tüm hayvanlar gibi başlangıçta balıktır.

ÖzlüSözleri

"Dünya silindirik ve genişliği derinliğinin üç katı. Biz sadece onun üst bölümünde yaşıyoruz. Bu dünya uzaydan yalıtılmıştır, merkezde değildir, desteksiz ve gökyüzü yerden her noktasında eşit boydadır. (MÖ 580 ler civarı)"

Anahtar Kelimeler
Anaksimender, Anaksimandros, Apeiron, arkhe, Thales, Milet okulu, Pisagorcular, matematik
Benzer Kişiler

Anaksimenes (Ünlü Kişiler) Doğa filozofu ve geleneksel olarak Batı dünyasının ilk filozofları kabul edilen Miletos'lu üç düşünürün sonuncusudur.

Empedokles (Ünlü Kişiler) Doğa düşünürlerinden biri olan Empedokles, kendinden önceki doğa düşünürlerinin temel öğe (arkhe) olarak belirlediği, su, ateş ve havaya, toprak öğesini de ekleyerek, hepsini bir arada kullanan ilk düşünür olmuştur.

Thales, Miletli (Ünlü Kişiler) Felsefeyi başlatan filozof olduğu kabul edilir.

Pisagor (Ünlü Kişiler) İyonyalı filozof, matematikçi ve Pisagorculuk olarak bilinen akımın kurucusudur.

Heraklet (Ünlü Kişiler) Sokrat öncesi Antik Yunan filozofu

Hayyam (Ünlü Kişiler) Iranlı şair, filozof, matematikçi ve astronom.

Einstein (Ünlü Kişiler) Görecelik kuramını geliştirmiş, kuantum mekaniği, istatistiksel mekanik ve kozmoloji dallarına önemli katkılar sağlamış, 20. yüzyılın en önemli kuramsal fizikçisidir.

Hypatia, Iskenderiyeli (Ünlü Kişiler) Roma döneminde Mısır'da yaşamış Yeni-Platoncu Yunan filozof ve ilk önemli kadın matematikçidir.

Berkeley, George (Ünlü Kişiler) Dünyada yalnızca ruhların ve bu ruhların idelerinin varolduğunu, buna karşılık maddenin varolmadığını öne süren İngiliz düşünür.

Bergson, Henri (Ünlü Kişiler) Özellikle 20. yüzyılın ilk yarısında etkili olmuş Nobel ödüllü Fransız düşünür.

Pascal (Ünlü Kişiler) Fransız matematikçi, fizikçi ve düşünür.

Leibniz (Ünlü Kişiler) Matematik, metafizik ve mantık alanlarında ileri sürdüğü yeni düşünce ve görüşleriyle tanınmaktadır.

Aristo (Ünlü Kişiler) Antik Yunan filozof.

Tamamlayıcı Konular

Aperion (Felsefe Terimleri Sözlüğü) İlkçağ Yunan felsefesinde evrenin sonsuzluğunu, sınırsızlığını savunan Anaksimandros’un tüm şeylerin kaynağı, arkhe’si, diye betimleyerek felsefeye soktuğu terim.

Arkhe (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Felsefede ilk olanın “temel” “ana madde” anlamında kullanılmasıdır.

Doğa Felsefesi (Felsefe Terimleri Sözlüğü) (M.Ö. 7.YY - M.Ö. 5.YY) Akıl yoluyla doğaya yönelerek “ilk neden” sorunu üzerinde duran ve elde ettiği sonuçları deney ve gözlemle temellendirmeye çalışan felsefi ekollerdir.

Felsefenin Başlangıcı (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Felsefenin adı Yunanlılarca konmuş olsa da çok daha öncesinde Çin, Hindistan, İran ve Mısır'da felsefe yapılıyordu.

Milet Okulu (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Felsefe tarihinde hem felsefenin başlangıç evresini oluşturur, hem de doğa felsefesi olarak adlandırılan felsefi eğilimin öncüsüdür.

Mısır'ın Yunan medeniyeti üzerindeki etkisi (Tarih) Yunanlılar, Sokrates'den evvelki devirlerde yaşamış hakimlerden, yeni Eflatuncu hakimlere kadar, ilimleri öğrenmek için Mısır'a gitmişlerdir.

Sokrat Öncesi (Felsefe Terimleri Sözlüğü) MÖ. 7.YY - 5.YY. Genel olarak, yapıtlarının tamamı birkaç metinsel parça ve sonraki filozofların ve tarihçilerin aktardıklarıdır.

Efes Okulu (Felsefe Terimleri Sözlüğü) M.Ö. 500 yıllarında zengin bir kıyı kenti olan Efes'te kurulmuş Milet Okulu'ndan sonraki felsefe okuludur.

Matematik (Özlüsözler) Aritmetik, cebir, geometri gibi sayı ve ölçü temeline dayanarak niceliklerin özelliklerini inceleyen bilimlerin ortak adı, riyaziye.

Matematik Felsefesi (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Matematiğin neliğini ve değerini bütün yönleriyle dizgeli bir biçimde ele alan felsefe alanı.

Erken Modern Dönem (Felsefe Terimleri Sözlüğü) 17. yy Felsefesi de denilen, bilimin hakimiyet kurmaya başladığı, akılcılığın öne çıktığı dönemdir.



Sitede yayınlanmasını istediğiniz Word veya PDF formatındaki özgün yazılarınızı denizemesaj@gmail.com adresine gönderebilirsiniz. Arzu ederseniz kendi isminizle yayılanır. Yine bu adresten görüş ve fikirlerinizi iletmeniz de mümkün.
You can send your original articles in Word or PDF formats that you want to be published on this site to denizemesaj@gmail.com. If you wish, it will publish by your own name. It is also possible to send your opinions and ideas at this address.