Hypatia, Iskenderiyeli

Hypatia, Iskenderiyeli ve Özlüsözleri

355 / Mısır, İskenderiye
415 (60 yaşında) / Mısır, İskenderiye

Roma döneminde Mısır'da yaşamış Yeni-Platoncu Yunan filozof ve ilk önemli kadın matematikçidir.

Felsefeci ve matematikçi Theon’un kızıydı. İskenderiye’deki Yeni-Platoncu felsefe okulunun yöneticisi oldu. Düşünsel yeteneği, konuşma ustalığı, az bulunur alçakgönüllülüğü ve güzelliğiyle çok sayıda öğrenciyi okula çekti. Sonradan Ptolemais piskoposu olan (y. 410) Kyreneli Synesios da öğrencileri arasındaydı. Synesios’un Hypatia’ya yazdığı birkaç mektup günümüze ulaşmıştır.

Hypatia, o dönemde ilk Hristiyanlarca büyük ölçüde putperestlikle özdeşleştirilen öğrenim ve bilimi simgeliyordu. Bu nedenle İskenderiye’de Hristiyanlar ile Hristiyan olmayanlar arasındaki gerginliğin ve çatışmaların odak noktasıydı. 412’de Kyrillos’un İskenderiye patriği olmasından sonra, kentin putperest valisi Orestes’le yakınlığı öne sürülerek, Nitrialı keşişlerle Kyrillos’un yandaşlarının oluşturduğu fanatik bir kitle tarafından linç edildi. Bu olaydan hemen sonra pek çok araştırmacının kentten ayrılması üzerine İskenderiye ilkçağın büyük bilim merkezlerinden biri olma özelliğini yitirmeye başladı.

Suda sözlüğüne göre, Hypatia, İskenderiyeli Diophantos’un Arithmetika’sı, Pergeli Apollonios’un Konikler’i ve Ptolemaios’un astronomi sistemi üzerine yorumlar kaleme aldı. Bu yapıtları kayıptır. Ama yapıtlarının başlıkları ve usturlapla hidroskopun yapımı konusunda ona danışan Synesios’un mektupları, Hypatia’nın özellikle astronomi ve matematikle ilgilendiğini gösterir. Yalnızca felsefe üzerine kaleme alınmış bir yapıtının olup olmadığı bilinmemektedir. Hypatia’nın İskenderiye Yeni-Platonculuğunu yansıtan felsefesi, yaklaşımı bakımından Atina okuluna göre daha araştırmacı ve bilimsel nitelikteydi. Ayrıca Atina okulu kadar mistik eğilimler taşımıyordu.

ÖzlüSözleri

"Hayat bir keşiftir ve ne kadar çok seyahat edersek o kadar çok gerçeği anlayabiliriz. Kapımızdaki şeyleri anlamak, ötesinde olanları anlamak için en iyi hazırlıktır."

Anahtar Kelimeler
Hypatia, Iskenderiyeli, matematik, Yeni Platonculuk, hristiyanlık
Benzer Kişiler

Hayyam (Ünlü Kişiler) Iranlı şair, filozof, matematikçi ve astronom.

Einstein (Ünlü Kişiler) Görecelik kuramını geliştirmiş, kuantum mekaniği, istatistiksel mekanik ve kozmoloji dallarına önemli katkılar sağlamış, 20. yüzyılın en önemli kuramsal fizikçisidir.

Berkeley, George (Ünlü Kişiler) Dünyada yalnızca ruhların ve bu ruhların idelerinin varolduğunu, buna karşılık maddenin varolmadığını öne süren İngiliz düşünür.

Bergson, Henri (Ünlü Kişiler) Özellikle 20. yüzyılın ilk yarısında etkili olmuş Nobel ödüllü Fransız düşünür.

Anaksimender (Ünlü Kişiler) Düşüncesi hakkında çok şey bilinmeyen ilk Yunan filozofu ve gökbilimcisi.

Pascal (Ünlü Kişiler) Fransız matematikçi, fizikçi ve düşünür.

Leibniz (Ünlü Kişiler) Matematik, metafizik ve mantık alanlarında ileri sürdüğü yeni düşünce ve görüşleriyle tanınmaktadır.

Thales, Miletli (Ünlü Kişiler) Felsefeyi başlatan filozof olduğu kabul edilir.

Aristo (Ünlü Kişiler) Antik Yunan filozof.

Augustinus, Aurelius (Ünlü Kişiler) Hıristiyan dininin öğretisine biçim vererek sistemli bir birlik kazandıran, Hıristiyan doğmasmın kurucusudur.

Ibn-i Sina (Ünlü Kişiler) Fars filozof ve hekim.

Erasmus (Ünlü Kişiler) Kuzey Avrupa Rönesans'ının önemli ustası ve klasik edebiyat araştırmacısı, hümanist bilgin ve ilahiyatçı.

Feuerbach, Ludwig (Ünlü Kişiler) Hegel'e yönelttiği sıkı eleştirilerle Marx'ı da derinden etkileyen, dinin ger­çek yüzünü açığa çıkartan çalışmalarıyla tanınan Alman maddeci filozof.

Tamamlayıcı Konular

Septisizm (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Her tür bilgi savını şüpheyle karşılayan ve bunların temellerini etkilerini ve kesinliklerini irdeleyen tutum.

Helenistik Dönem (Felsefe Terimleri Sözlüğü) (MÖ. 3.YY- MS. 3.YY) Eski Çağ felsefesinin Helenistik veya Post-Aristoteles dönemi Helenistik dünyada geliştirilen birçok farklı düşünce ekolünü kapsar.

Matematik (Özlüsözler) Aritmetik, cebir, geometri gibi sayı ve ölçü temeline dayanarak niceliklerin özelliklerini inceleyen bilimlerin ortak adı, riyaziye.

Matematik Felsefesi (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Matematiğin neliğini ve değerini bütün yönleriyle dizgeli bir biçimde ele alan felsefe alanı.

Erken Modern Dönem (Felsefe Terimleri Sözlüğü) 17. yy Felsefesi de denilen, bilimin hakimiyet kurmaya başladığı, akılcılığın öne çıktığı dönemdir.

Yeni Platonculuk (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Platon'dan başka Aristoteles'e stoalılara, Pitagorasçılara da dayanan ayrıca doğu dinlerinden ve Hıristiyanlıktan da etkilenmiş olan, bütün bunları kendi içinde karıştırıp eriten felsefe okulu.

Subjektivizm (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Nesneyi öznenin dışında ve ondan bağımsız sayan nesnelcilik anlayışına karşı, nesneyi öznenin ürünü sayan anlayıştır.

Platonculuk (Felsefe Terimleri Sözlüğü) İdealar dünyası ile gerçek dünya arasındaki karşıtlığa dayanan, klasik kökenlerini Platon'un diyaloglarından alan ve daha sonra takipçileri tarafından geliştirilen felsefe öğretisi.

İşrakilik (Felsefe Terimleri Sözlüğü) 12. yüzyılda Shahab el-Din Suhrawardi tarafından kurulmuş olan İslam felsefesinin Ortaçağ okuludur.

Skotizm (Felsefe Terimleri Sözlüğü) 13. Yüzyıl filozof ve ilahiyatçısı John Duns Scotus'tan alıntılanan Ortaçağ felsefesi skolastik felsefesidir.

Roma Dönemi (Felsefe Terimleri Sözlüğü) (MÖ. 1.YY - MS. 5.YY) Genel olarak klasik Yunan geleneğini sürdürür ve genellikle 5. Yüzyılda Roma'nın Düşüşüyle ​​sona erdiği düşünülür.

Hristiyanlık (Özlüsözler) Ortadoğuda ortaya çıkan 3 büyük tek tanrılı dinin ikincisi.

Samiler ve dünyaya yaydıkları kültür. (Tarih) Tek tanrılı üç büyük dinin ortaya çıkışında Samilerin etkileri.

Hristiyan Felsefesi (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Hristiyan inancını Yunan felsefesini kullanarak doğrulama çabasıdır.

Monoteizm (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Tanrının dünyadan ayrı ve tek olduğuna inanma.

Skolastik Felsefe (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Orta Çağ düşüncesinde doğrunun zaten mevcut olduğu düşüncesine ve felsefenin okullarda okutularak öğretilmesine dayanan bir yaklaşım sergiler. Bu felsefenin temelinde teoloji vardır ve onu desteklemeye çalışır.

Ortaçağ Felsefesi (Felsefe Terimleri Sözlüğü) (6.YY - 16.YY) Felsefenin ortaçağ dönemi, Karanlık Çağların entelektüel kuraklığından sonra Batı felsefi düşüncesinin yeşermesini temsil eder.



Sitede yayınlanmasını istediğiniz Word veya PDF formatındaki özgün yazılarınızı denizemesaj@gmail.com adresine gönderebilirsiniz. Arzu ederseniz kendi isminizle yayılanır. Yine bu adresten görüş ve fikirlerinizi iletmeniz de mümkün.
You can send your original articles in Word or PDF formats that you want to be published on this site to denizemesaj@gmail.com. If you wish, it will publish by your own name. It is also possible to send your opinions and ideas at this address.