Bernard Shaw

Bernard Shaw ve Özlüsözleri

1856 / İrlanda, Dublin
1950 (94 yaşında) / İngiltere

Sosyalizm ve kadın hakları savunucusu, 60 tan fazla oyuna imza atmış İrlandalı yazar.

George Bernard Shaw (d. 26 Temmuz 1856, Dublin, Irlanda - 2 Kasım 1950, Hertfordshire, Ingiltere), Irlandalı yazar. Oyun yazarı olarak ünlenen yazar, altmıştan fazla oyuna imza atmıştır. Hem 1925 te Nobel Edebiyat ödülü nü hem de 1938 de Pygmalion için Oscar ı alarak, bu iki ödülü de alabilen ilk ve tek insan olmuştur. Sosyalizm ve kadın haklarının koyu bir savunucusu olmuştur. Shaw, vejeteryan olmasının yanında ayrıca içki ve sigaradan da hayatı boyunca kaçınmıştır. Ayrıca resmi eğitime de karşı çıkmıştır. Shaw, 94 yaşında geldiği 1950 de, ağaç budarken merdivenden düştükten sonra oluşan yaralarının iyileşmemesi sonucunda olaydan birkaç gün sonra ölmüştür.

Shaw; müzik, sanat ve tiyatro eleştirmeni olarak "Corno di Bassetto" mahlasıyla Wolverhampton Star da, GBS mahlasıyla Dramatic Review (1885-1886), Our Corner (1885-1886) ve The Pall Mall Gazette te (1885-1888) yazmıştır. 1895 ten 1898 e kadar, Shaw, Frank Harris Saturday Review da tiyatro eleştirmenliği yapmıştır. Eleştirmen olarak aldığı maaş, kendi kendi geçinebilmesini sağlamıştır.

Shaw un erken gazeteciliği; kitap, sanat ve müzik kritikleriyle geçti. Müzik eleştirilerinden çoğu, tartışmalı Alman besteci Richard Wagner i över nitelikteydi. Ayrıca, Saturday Review için yaptığı tiyatro eleştirmenliğinde de Norveçli tiyatrocu Henrik Ibsen i övmüştür.

1910 lara gelene kadar, Shaw kendini yeterince tanıtabilmiş bir oyun yazarı haline geldi. Fanny s First Play (1911) ve My Fair Lady ye (1956) kaynaklık edecek olan Pygmalion (1912), Londra seyircisinin önünde uzun seneler oynamıştır. (Oscar Straus un Arms and the Man (1894) uyarlaması olan The Chocolate Soldier çok popüler olmasına rağmen, Shaw müzikalden nefet etmiştir ve hayatı boyunca da eserlerinin müzikalleştirilmesine izin vermemiştir. Buna Franz Lehar ın Pygmalion uyarlaması da dahildir. My Fair Lady de ancak Shaw un ölümünden sonra gerçekleştirilebilmiştir.)

Birinci Dünya Savaşı yla birlikte, Shaw un düşünceleri değişmeye başladı. Shaw, savaşa tamamiyle karşıydı ve bu hem halk tarafından hem de çevresi tarafından hoş karşılanmadı. Savaş sonrasında yayınlanan ilk uzun oyunu Heartbreak House tu (1919). Yeni bir Shaw ortaya çıkıyordu: zeka aynıydı, ancak onun insanlığa inancı görülebilir ölçüde azalmıştı.

Shaw daha önce sosyalizme doğru demokratik bir hareketi desteklemişti, ancak savaştan sonra güçlü ama zararsız adamlar tarafından yönetilen hükümette daha çok umut buldu. Bu, bazen, onu Stalin, Hitler ve Mussolini gibi totaliter önderlerin kusurlarını göremez hale getiriyordu.

1921 tarihinde, Shaw, Back to Methuselah ı (Methuselah ın Ardı) tamamladı. Devasa, beş oyundan oluşan bu eser, Cennetin Bahçelerinden binlerce yıl geleceğe kadar olan bir zamanı kapsamaktadır. Shaw, bu eseri bir başyapıt olarak değerlendirse de birçok eleştirmen onun gibi düşünmüyordu.

Bir sonraki oyunu olan Saint Joan (1923) ise genellikle onun en iyi oyunlarından biri olarak kabul edilir. Shaw, Jeanne d Arc hakkında bir şeyler yazmayı uzun süre düşünmüştür ve bir azize ilan edilmesi Shaw u harekete geçrimiştir. Oyun, Shaw a uluslararası anlamda bir başarı kazanmıştır. Çoğu kişi, Nobel Edebiyat ödülü nü sırf bu oyunu yüzünden aldığını düşünmektedir. Shaw, ömrünün sonuna kadar oyunlar yazmaya devam etti, ancak çok azı eski eserleriyle kıyaslanılabilir derecedeydi.

The Apple Cart (1929) herhalde daha sonraki döneminin en ünlü eseridir. Daha sonra yazdığı, Too True to Be Good (1931), On the Rocks (1933), The Millionairess (1935) ve Geneva (1938) gibi oyunlar, düşüşü için verilen örnekler arasındadır. Shaw un son bitmiş oyunu, doksan yaşlarında yazdığı Buoyant Billions tı (1946–1948).

Shaw un oyunları, genellikle uzun önsözlerle başlar. Bunlar genellikle, oyundan çok oyunda işaret edilen konular hakkında olur. Genellikle, bu önsözler, oyunun kendisinden daha uzun olurlar. Mesela, Penguin Books tarafından basılan tek perdelik oyun, The Shewing-up Of Blanco Posnet nin (1909) 29 sayfalık oyun kısmından önce 67 sayfalık bir önsöz vardır.

ÖzlüSözleri

"Akıllı adam aklını kullanır. Daha akıllı adam başkalarının da aklını kullanır."

"Attığınız tokada karşılık vermeyen kişiden sakının: O hem sizi bağışlamaz hem de kendinizi bağışlamanıza olanak bırakmaz."

"Işleyebileceginiz en büyük günah, başkasından nefret etmek değil, ona kayıtsız kalmaktır. Insanlık dışı olmanın özü nefret değil kayıtsızlıktır."

"Insanlar kendi durumlarıyla ilgili olarak her zaman koşulları suçlar. Ben koşullara inanmam. Bu dünyada yol alan kişiler, ayağa kalkıp istedikleri koşulları arayan ve bulamadıklarında yaratan insanlardır."

"Yirmisinde komünist olmayanın kalbi, kırkında hala komünist olanın aklı yoktur."

"Yaşlandığımız için oyun oynamayı bırakmayız, oyun oynamayı bıraktığmız için yaşlanırız."

"Kaplan adamı öldürmek isterse adı vahşilik, adam kaplanı öldürmek isterse adı spor olur. Suç ile adalet arasındaki fark da bundan büyük değildir."

Anahtar Kelimeler
Bernard Shaw, aktivist, oyun yazarı, sosyalizm
Benzer Kişiler

Russell, Bertrand (Kişiler) Nobel ödüllü, İngiliz filozofu, mantıkcı, matematikçi, tarihçi, yazar, sosyal eleştirmen, siyasi aktivist.

Emma Goldman (Kişiler) 20. yüzyılın ilk yarısında ABD ve Avrupa da anarşist görüşün yayılmasında ve gelişmesinde büyük bir rol oynamıştır.

Euripides (Kişiler) Atina'nın yetiştirdiği üçüncü büyük trajedi şairidir.

Fonvizin (Kişiler) Rus oyun yazarı, çağdaş Rus drama yazınının kurucusu.

Bertolt Brecht (Kişiler) Epik tiyatro görüşüyle geleneksel tiyatronun sunduğu illüzyonu kıran ve tiyatroyu sosyal ve ideolojik bir foruma dönüştürmüş şair, oyun yazarı, tiyatro yönetmenidir.

Geothe (Kişiler) Alman şair ve oyun yazarı.

Beckett, Samuel (Kişiler) Genellikle Paris'te yaşamış İrlanda'lı, 20. yüzyılın en etkili avangart romancı, oyun yazarı, tiyatro yönetmeni ve şair.

Attila İlhan (Kişiler) Türk şair, aydın, romancı, denemeci, gazeteci ve eleştirmen.

Fourier (Kişiler) Ütopik sosyalizminin Saint Simon'dan sonra gelen en önemli temsilcisidir.

Tamamlayıcı Konular

Samuel Beckett (Biyografi) Genellikle Paris'te yaşamış İrlanda'lı, 20. yüzyılın en etkili avangart romancı, oyun yazarı, tiyatro yönetmeni ve şair.

Bilimsel Sosyalizm (Felsefe Ansiklopedisi) Marksist sosyalizmdir.

Asya tipi üretim tarzı (Felsefe Ansiklopedisi) Toprağın özel mülkiyeti bulunmadığı halde sömürülme olayının gerçekleştiği üretim biçimi. (Marksbilim)

Devrimcilik (Özlüsözler) Belli bir alanda hızlı, köklü ve nitelikli değişiklik yapma.

Anarşizm (Özlüsözler) Kişi özgürlüğünü amaç edinen, devlet, din ve kişi gibi tüm otoriteleri reddeden felsefi düşünce.

Marksçılık (Felsefe Ansiklopedisi) Karl Marx ve Friedrich Engels in geliştirdiği, bilimsel sosyalizm doğrultusundaki felsefe, toplum ve ekonomi öğretisi.

Komünizm (Özlüsözler) Komünizm veya komünistlik, sosyal örgütlenme üzerine bir kuramsal sistem ve üretim araçlarının ortak mülkiyetine dayalı bir politik harekettir.