Schiller, Ferdinand

Schiller, Ferdinand ve Özlüsözleri

1864 / Almanya
1937 (73 yaşında) / ABD, Los Angeles

İngiliz Pragmacılığının en önde gelen savunucularındandır.

Kendi düşüncele­rinin içeriğinden söz ederken çoğunlukla "insancılık", "istenççilik" ve "kişiselcilik" akımlarına başvuran Schiller, bütün zamanların en önemli düşünürü olarak gördüğü William James'ten çok büyük ölçüde etkilenmiş olduğunu, ancak onun vardığı sonuçlara kendisinin ondan bağımsız olarak vardığını belirtmiştir.

Ni­tekim Schiller düşünceleriyle hemen bü­tün yaşamı boyunca William James'in "Pragmacı Doğruluk Kuramı"nı destek­lemiş, özellikle Bradley düşüncesiyle ya­yılan Hegelci Saltıkçılığa karşı çıkmıştır.

Bu düşünce çizgisi doğrultusunda bir yandan James'in ruhbiliminin öznel ve kişisel yönlerinin izinden yürürken, öbür yandan bilme sürecini gerçekliğin temel bileşeni olarak görmesine bağlı olarak Helgelci felsefenin temel öncüllerinden yola koyulmuştur. Bununla birlikte Schil­ler İnsancılık. Felsefece Denemeler (Human­ism: Philosophical Essays, 1903) başlığını taşıyan temel yapıtında, doğruluk ile ger­çekliğin insan yapımı tasarımlar olduğu­nu söyleyen, bizden bağımsız olarak var­lığını bilmemizi isteyen ve bunun için bizi bekleyen ayrı bir verili dünya oldu­ğunu reddeden Protagoras'ın yolundan yürüdüğünü açıkça belirtmiştir. İnsancı­lık ile pragmacılık arasında önemli bir ayrım yaparak, ilkinin yalnızca mantık alanıyla sınırlı kalmayıp etik, estetik, me­tafizik ve tanrıbilimi de içine alacak bi­çimde çok daha geniş bir alanın ortak adı olduğunu vurgulamıştır.

ÖzlüSözleri

Anahtar Kelimeler
Schiller, Ferdinand, Pragmatizm, mantık, sıradan dil felsefesi, epistemoloji, öjeni, anlam, kişiselizm
Benzer Kişiler

Schiller, Friedrich (Kişiler) Romantik felsefe akımının önemli düşünürü, şair, oyun yazarı ve tarihçi.

Humboldt, Wilhelm (Kişiler) Dilbilimin gelişmesine yaptığı katkılarla 20. yüzyılda büyük önem kazanan Alman dil uzmanı, düşünür, diplomat ve eğitim reformcusudur.

Novalis (Kişiler) Alman romantizminden şair ve filozof.

Geothe (Kişiler) Alman şair ve oyun yazarı.

James, William (Kişiler) Charles Sanders Peirce ve John Dewey ile birlikte pragmacılık görüşünün kurucuları arasında gösterilen Amerikalı ruhbilimci ve felsefeci.

Santayana, George (Kişiler) Estetik, kurgusal felsefe ve edebiyat eleştirisine önemli katkıları olmuş İspanyol-ABD’li filozof ve yazar.

Dewey, John (Kişiler) Aletçilik olarak bilinen felsefe akımının kurucusu ünlü Amerikan filozof ve eğitim teorisyeni.

Thomas Aquinas (Kişiler) Bilgi felsefesi, metafizik, siyaset ve ruhun ölümsüzlüğü konularındaki yorumlarıyla skolastik düşünceye önemli katkılar sağlamış keşiş ve filozof.

Hegel (Kişiler) Diyalektik mantık ekolünün kurucusu Alman filozof.

Berkeley, George (Kişiler) Dünyada yalnızca ruhların ve bu ruhların idelerinin varolduğunu, buna karşılık maddenin varolmadığını öne süren İngiliz düşünür.

Sokrates (Kişiler) Yunan Felsefesinin kurucularındandır

Bergson, Henri (Kişiler) Özellikle 20. yüzyılın ilk yarısında etkili olmuş Nobel ödüllü Fransız düşünür.

Ingarden, Roman (Kişiler) Husserl’in fenomenolojik yönteminden yararlanarak edebiyat ve sanat yapıtlarını açıklamaya çalışmıştır.

Sartre (Kişiler) Felsefi içerikli romanlarıyla 20. yüzyıl’a damgasını vuran düşünürlerden biridir.

Foucault (Kişiler) Fransız filozof, fikir tarihçisi, sosyal kuramcı ve edebi eleştirmen.

Heidegger, Martin (Kişiler) Varoluşçu felsefenin önde gelen isimlerinden biri olan Alman filozof.

Wittgenstein (Kişiler) Mantık ve dil felsefesi konularında yaptığı çalışmalarla 20. yüzyılın en önemli filozoflarından sayılır.

Tamamlayıcı Konular

Pragmatizm (Felsefe Ansiklopedisi) Hakikatı ve gerçekliği yalnızca eylemlerin sonuçları ve başarıları ile değerlendiren felsefe öğretisi.

Aletçilik (Felsefe Ansiklopedisi) Düşünce ve fikirleri eylem için gerekli araçlar olarak gören pragmatist felsefe öğretisi.

İnsan Felsefesi (Felsefe Ansiklopedisi) (MÖ. 5.YY) Doğa filozoflarının tabiatı oluşturan ilk unsur üzerinde anlaşamamaları sonucu varlık/ontoloji sorununu bir yana bırakıp tamamen İNSAN’la ilgilenmişlerdir. Bakınız: Sofistler

Ampirizm (Felsefe Ansiklopedisi) Bilginin tek kaynağının deney olduğunu ileri süren öğreti. (Deneycilik)

Adcılık (Felsefe Ansiklopedisi) Nominalizm: Tüm sınıflandırıcı sembollerin, insanların onlara yüklediği anlamlar doğrultusunda varlık, anlam ve değer kazandığını savunan görüştür.

Modern Dönem (Felsefe Ansiklopedisi) 19 ve 20. yüzyılları kapsayan dönemdir.

Mantık (Özlüsözler) Düşüncenin ve düşüncenin varlık biçimlerinin, ögelerinin, türlerinin, olanaklarının, yasalarının ve düşünce bağlamlarının bilimi.

Mantık (Felsefe Ansiklopedisi) Bilginin yapısını inceleyen, doğru ile yanlış arasındaki akıl yürütmenin ayrımını yapan disiplindir.

Çokçuluk (Felsefe Ansiklopedisi) Varlığın birbirine indirgemeyen birçok tözden oluştuğunu savunan bir felsefi yaklaşımdır. 

Stoacılık (Felsefe Ansiklopedisi) Kıbrıs’lı Zenon tarafından kurulan felsefe disiplinidir. Mantık, Metafizik, Etik olmak üzere 3 dala ayrılır.

Siyaset Felsefesi (Felsefe Ansiklopedisi) Demokrasi, yasama, siyasal ahlak gibi hukuku, siyasal yaşamı, toplumsal konuları ilgilendiren genellikle normatif sorunlar üzerine eğilen bir araştırma alanıdır.

Epistemoloji (Felsefe Ansiklopedisi) İnsan bilgisinin yapısını ve geçerliliğini inceleyen felsefe dalı.

Bilgi Kuramı (Felsefe Ansiklopedisi) Bilginin bilgisi. Doğrudan doğruya bilgi olgusu’yla bilme olayı’nı inceleyen bilgi kuramı deyimi.

90 Dakikada Sokrates - Paul Strathern (Makaleler) Sokrates'in Hayatı ve Öğretileri

Felsefede Temel Doktrinler (Makaleler) Felsefede doktrinlerin kategorize edilmesiyle ortaya çıkan genel tablo.