Gide

Gide ve Özlüsözleri

1869 / Fransa, Paris
1951 (82 yaşında) / Fransa, Paris

Nobel Edebiyat ödülü sahibi Fransız yazar.

André Paul Guillaume Gide'nin babası Protestan ve köylü kökenli, annesi Katolikti. 8 yaşında Paris te Alsace Okulu na gönderildi. Sık sık hastalandığı için öğrenimi kesintiye uğradı. Gide henüz 11 yaşındayken (1880) Paris Üniversitesi`nde hukuk profesörü olan babasını kaybetti. Ailedeki kadınların etkisi ve annesinin katı otoritesi altında büyüdü.

1889 da okuldan mezun oldu. Yaşamını yazarak geçirmeye karar verdi.Yazı hayatına 1891 de 21 yaşındayken yayımladığı André Walter in Günlükleri (Les Cahiers d André Walter) ve Narsis Üstüne Inceleme ile başladı. Ama ikisi de başarısız bulundu.

1893 te Kuzey Afrika gezisine çıktı. Arap dünyasının tümüyle farklı değerleriyle tanıştı. Fransa ya döndüğünde oradaki katı Victorya dönemi yaşantısının olumsuzluklarından rahatsız oldu. 1894 te tekrar Kuzey Afrika ya gitti. Burada Oscar Wilde ve Lord Alfred Douglas la tanıştı. Onların yüreklendirmesiyle baskı altında tuttuğu eşcinselliğini kabul etti. Annesi hastalanınca Fransa ya döndü.

1895 te kuzeniyle evlendi. 1896`da Normandiya`da bir komüne belediye başkanı oldu.

1908`de bazı seçkin yazarlarla birlikte Nouvelle Revue Française adında bir edebiyat dergisi kurdu. 1916`da 16 yaşındaki Marc Allégret ile sevgili oldu. Marc Allegret ile eşcinsel ilişkisi ailesinde huzursuzluk yarattı. Eşi Gide nin kendisine yazdığı mektupları yok etti.

1925 yılında yayımladığı Kalpazanlar Gide`nin en önemli eserlerinden biri olarak görülür. 1926`da otobiyografik eser olan "Si le grain ne meurt" yayımlar.

I. Dünya Savaşı yıllarında Kızılhaç ile gönüllü insani kuruluşlarda çalıştı. 1923 te ilk feministlerden ünlü Elizabeth van Byyselberghe ile olan yasak ilişkisinden tek çocuğu kızı Catherine doğdu. 1924 yılında Corydon adlı homoseksüelliği savunan bir kitap yayımladı, fakat eser ilk etapta kınandı.

1925 te Fransız Ekvator Afrikası na gitti. Burada gördüklerinden de etkilendi. Dönüşünde sömürgeciliği eleştiren yazılar yazdı. 1925 yılında yayımladığı Kalpazanlar Gide`nin en önemli eserlerinden biri olarak görülür. 1926`da otobiyografik eser olan "Si le grain ne meurt"u yayımladı.

Komünizme ilgi duydu. 1936 da büyük umutlarla gittiği Sovyetler Birliği nden hayal kırıklığı ile döndü. 1938 de eşini kaybetti.

II. Dünya Savaşı nın başlamasından sonra 1942 de tekrar Kuzey Afrika ya gitti. Savaşın sonuna kadar burada yaşadı. 1947 de Oxford Üniversitesi nden "Edebiyat Doktoru" unvanı aldı. Aynı yıl Kasım ayında da Nobel Edebiyat ödülü nün sahibi oldu. 19 Þubat 1951 de yaşamını yitirdi.

Yaşamı boyunca toplumsal ve bireysel ahlakın en önemli ölçütünün, bireyin içtenliği ve kendisini tanıması olduğunu savundu. Edebi, siyasal ve toplumsal sorunlara karşı hoşgörülü bir tutum benimsedi. Genel ahlak anlayışının karşısında bireysel özgürlüklerin savunucusu oldu. Ama aynı zamanda 17 inci Yüzyıl Fransız edebiyatının en önemli hümanist ve ahlakçı yazarı olarak tanındı. Düşüncelerindeki bütünlük ve soyluluk, üslubundaki arılık ve uyumla Fransız edebiyatının saygın isimleri arasında yer aldı.

ÖzlüSözleri

"Gerçeği arayanlara güven ve onların bulduklarından şüphe et."

"Bilge kişi, herşeye şaşan kişidir."

"Kendi kendinin mutluluğuna engel olmak yolunda insan fevkalade beceriklidir."

"Yaşam, çok zalim bir öğretmendir. Önce sınav yapar,sonra dersi verir."

Anahtar Kelimeler
Gide, nobel
Benzer Kişiler

La Rochefoucauld (Kişiler) İnsan davranışları ve erdemin kökleri üzerine yazmış Fransız ahlakçı yazar.

Derrida, Jacques (Kişiler) Edebiyat eleştirmeni ve dekonstruksiyonizm olarak bilinen eleştirel düşünce yönteminin kurucusudur.

François Mauriac (Kişiler) Fransız edebiyatında "sol Katolik" akımın temsilcileri arasında kabul edilir.

Marquez, Gabriel (Kişiler) Kolombiyalı, yazar, romancı, hikayeci ve oyun yazarıdır.

Russell, Bertrand (Kişiler) Nobel ödüllü, İngiliz filozofu, mantıkcı, matematikçi, tarihçi, yazar, sosyal eleştirmen, siyasi aktivist.

Anatole France (Kişiler) Klasik geleneğin önde gelen temsilcilerinden kabul edilen Fransız yazar.

Hemingway (Kişiler) Amerikalı romancı, kısa-hikayeci ve gazetecidir. Kısa ve gösterişsiz yazı tarzı ile bilinir.

Dawkins, Richard (Kişiler) Britanyalı etolog, evrimsel biyolog ve yazar.

Bergson, Henri (Kişiler) Özellikle 20. yüzyılın ilk yarısında etkili olmuş Nobel ödüllü Fransız düşünür.

Beckett, Samuel (Kişiler) Genellikle Paris'te yaşamış İrlanda'lı, 20. yüzyılın en etkili avangart romancı, oyun yazarı, tiyatro yönetmeni ve şair.

Camus, Albert (Kişiler) Varoluşçuluk ve absürdizm akımının öncülerinden biri olarak kabul edilen Fransız yazar ve filozoftur.

Tamamlayıcı Konular

Egzistansiyalizm (Felsefe Ansiklopedisi) İnsanın dünyadaki varoluşunun somutluğuna ve sorunsallığına ağırlık vererek yorumlayan felsefi yaklaşımların ortak adı.

Samuel Beckett (Biyografi) Genellikle Paris'te yaşamış İrlanda'lı, 20. yüzyılın en etkili avangart romancı, oyun yazarı, tiyatro yönetmeni ve şair.