Nietzsche

Nietzsche ve Özlüsözleri

1844 / Prusya, Röcken
1900 (56 yaşında) / Almanya, Wiemar

"Güç Istenci", "Üstinsan", "Bengüdönüş" gibi özgün fikirlerle tanınan varoluşçu Alman filozof.

Friedrich Wilhelm Nietzsche.

Din, ahlak, çağdaş kültür, felsefe ve bilim gibi konularda eleştiriler yazmıştır. Nietzsche nin etkileri felsefede, egzistenyalizm ve postmodernizm üzerinde olmuştur. O, değerlerin göreceliğini savunmuş, "iyi" ve "kötü" kavramlarına saldırmıştır.

Kıta felsefesinde ve analitik felsefede alternatif yollar göstermiştir. Yaşamı olumlama, bengi dönüş, anti platonizm; onun felsefesinin temel taşlarıdır.

Nietzsche, erken ölümü ve hastalığı nedeniyle, "ne ahlaksal idealini, ne de trajik şiirini gerçekleştirebilmiştir.

15 Ekim 1844 te doğmuştur. Babası Karl Ludwig Protestan Kilisesinde papazdı. Karl Ludwig; Friedrich Nietzsche nin annesi Franziska Oehler ile 1843 de evlenmişti. Doğumu Prusya Kralı IV. Friedrich Wilhelm in doğum gününe rastladığı için adı Friedrich Wilhelm olmuştu. (Nietzsche daha sonra ikinci adı "Wilhelm" i çıkardı.) Kız kardeşi Elisabeth,1846 da doğdu ve ondan sonra 1848 de Ludwig adında bir erkek kardeşi oldu. Babası Karl Ludwig in baş ağrılarına tanı konulamamamıştı. Daha sonra hızlı ilerleyen bir tümör olduğu saptandı fakat babası kör oldu ve öldü.(1849). Onun ölümünü Friedrich in erkek kardeşi Ludwig izledi (1850). Bu kayıp yüzünden annesi ve kız kardeşi ile birlikte Naumburg a taşındılar (1850). Böylece çocukluk yılları kadınların himayesinde geçti.

Ilk öğrenimini Bürgerschule de tamamladı. Orada Gustav Krug ve Wilhelm Pinder ile arkadaş oldu ve müzik de dahil pek çok konuda zekasını gösterdi. On üç yaşında ilk eserini yazdı.(1857). Ilk şiirini de takiben 1861 yılında kafasını kurcalayan varoluş soruları üzerine yazdı.

1858 yılında ünlü protestan okul Schulpforta yı kazandı. Orada Paul Deussen ve Carl von Gersdorff ile dost oldu. Şiir konusunda çalışmalarda bulundu. Müzikte kendini ilerletti. Üstün başarılar gösterdi ve öğrenimi esnasında da Antik Yunan ve Roma klasikleri ile tanıştı. Daha sonra teoloji ve klasik filoloji okumak için Bonn Üniversitesi ne gitti. Burschenschaft Frankonia grubuna üye oldu ve ilk sömestrden sonra okulu bıraktı. Inancını kaybetmesi üzerine annesi bu duruma çok öfkelenmişti. Bunda David Strauss un Life of Jesus kitabı da etkili olmuştu. Bununla birlikte hayat felsefesi yavaş yavaş oluşmaya başladı. Alkol alıyordu ve sık sık kavga ediyordu. Burnunun üzerindeki yara izi de o dönemde yaptığı bir düellodan kalmadır. Bonn Üniversitesi nden ayrıldı ve arkadaşı Friedrich Wilhelm Ritsch in peşinden Leipzig Üniversitesi ne gitti. Ölümüne sebep olan frengi hastalığını da yine bu dönemde bir genelevden kaptığı iddia edilir. Ayrıca bu dönemde Schopenhauer in eserleriyle de tanıştı. Eğitimine devam ederken de, Rheinisches Museum dergisinde yazıları yayınlanıyordu.

1866 yılında Schopenhauer ve Friedrich Albert Lange Geschichte des Materialismus ile tanıştı.

1869 yılında Wagner, Nietzsche yi, Tibschen e davet etti. Noel için gittiği Wagner lerde, ilk kitabı "Die Geburt der Tragödie aus dem Geiste der Musik"i (Müziğin Ruhundan Tragedyanın Doğuşu) yazmaya başladı.

Daha sonra Alpler e giden Nietzsche, Prusya vatandaşlığından çıkıp Isviçre vatandaşı olup Prusya ve Fransa savaşına gönüllü sıhhiye eri olarak katıldı (1870).

Savaşı Fransa kaybetti ve Nietzsche savaşta, difteri ve dizanteri hastalıklarına yakalanmıştır. Walter Kaufmann a göre burada Nietzsche, ölümüne sebep olan Sifilis e de yakalandı. Daha sonra Nietzsche Basel e geri döndü ve Üniversitede Homer ve Klasik Filoloji konularında dersler vermeye devam etti. Nietzsche burada Franz Overbeck ile de tanıştı. Overbeck, ölümüne kadar Nietzsche nin arkadaşı olacaktı.

Yine bu dönemde Afrikalı Spir ve meslektaşı Jacob Burckhardt, Nietzsche yi konferanslarıyla etkilemişlerdi. Nietzsche, ilk kitabı Müziğin Ruhundan Tragedya nın Doğuşu nu bitirdi ve 1872 de yayınlandı. Kitabı akademik çevrelerce beğenilmedi ve çok ağır eleştirilere maruz kaldı. 1872 ve 1876 yılları arasındaysa Nietzsche, Çağa Aykırı Düşünceler, dörtlemesini yayınladı. Dörtlemeyi yayınladıktan sonra Nietzsche, Paul Ree ve Hans von Bülov, Malthilda von Maysenburg gibi isimlerle tanışmıştır.

1878 de evlenme teklifi yaptığı bir kadından ret cevabı aldı. Daha sonra sağlık problemleri iyice arttı ve üniversiteden istifa etmek zorunda kaldı. Sağlığına uygun yer aradı. Nietzsche daha sonra Naumburg a ailesini görmeye geldi. Fakat kız kardeşi ile aralarındaki gerginlik sürüyordu. Daha sonra arkadaşı, öğrencisi ve sekreteri Peter Gast dan Basel e gelmesi için bir davet aldı. Gast ve Overbeck çok yakın arkadaşlarıydılar. Malwida von Meysenbug, Wagner olayında Nietzsche yi savunuyordu. Daha sonra Nietzsche bir müzik eleştirmeni olan Carl Fuchs ile iletişime geçti. Bu sürede edebi açıdan oldukça üretkendi. Yine bu dönemlerde Salome a aşık oldu. Salome, Nietzsche nin evlenme teklifini reddettikten sonra ilişkileri sona erdi. Nietzsche bu yüzden oradan ayrılıp Rapallo ya gitti.

1882 de Nietzschei Lou Salome ile buluştu. Nietzsche ve Lou Tautenburg da yaz ayını birlikte geçirdiler. Burada Paul aracılığıyla Lou ya evlenme teklifi yapan Nietzsche, red cevabıyla çok sarsıldı. Bundan sonra kış ayını geçirmek için Rapallo ya gitti ve eseri "Böyle Buyurdu Zerdüşt" ü burada on günde yazdı. Kitabı hiç tutulmadı ve sadece kırk adet basıldı. Bunlar da yakın arkadaşlar tarafından nezaketen satın alındılar. 1886 da editörü Ernst Schmeitzner den ayrıldı. Antisemitik görüşlerinden rahatsız olmaktaydı. [10] Daha sonra, "Iyinin ve Kötünün ötesinde", "Tragedya nın Doğuşu", "Insanca Pek Insanca", "Tan Kızıllığı", "Þen Bilim" eserleri üzerinde çalışmalar yaptı. 1886 lı yıllarda Meta von Salis, Carl Spitteler ve Gottfried Keller la tanıştı. 1886 da kardeşi Elizabeth, anti-semitik görüşleriyle tanınan Bernhard Förster la evlenip Nueva Germania yı bulmak için Paraguay a yerleşti. Nueva Germania bir Alman kolonisiydi. Bu iki kardeş bir daha Nietzsche hastalandığında görüşebileceklerdi.

Artık hastalığının daha da kötüleştiğinden şikayet ediyordu. Neredeyse yazamaz olmuştu. 1887 de Ahlak ın Soykütüğü Üzerine eserini bitirdi. Dostoyevski nin eserleriyle tanıştı ve çok etkilendi.

1886 yılında, Iyinin ve Kötünün ötesinde adlı eserini bitirdiğini, Güç Istenci eserini de yazmaya başladığını ilan etti. Ayrıca Deccal ve Putların Alacakaranlığı eserlerine de başladı.

Sağlığı bir süre düzeldi ve yaz ayını iyi geçirdi. 1888 den itibaren çalışmaları "kendi durumu" ve "kaderi" üzerine yoğunlaşmıştı. 44. doğum gününde, "Putların Alacakaranlığı" ve "Deccal" eserlerini de bitirdi. Aynı zamanda, "Ecce Homo" ve "Wagner Olayı" eserlerini yazmaya karar verdi.

3 Ocak 1889 da polis tarafından kargaşa çıkarmaktan tutuklandı. Gerçekte orada tam olarak ne olduğu bilinmiyor fakat söylentiler, Nietzsche nin kırbaçlanmakta olan bir ata sarıldığı ve ağlayarak onu korumaya çalıştığı, sonra yere yığıldığı üzerinedir. Aynı olay Dostoyevski nin romanı "Suç ve Ceza" nın I/5 bölümünde, Raskolnikov un da başına gelmiştir.

Bu olaydan sonra Nietzsche, "Mutsuz Mektuplar" olarak bilinen mektuplarını kaleme alıyor. Alman imparatorundan papalığa kadar pek çok yere mektup yazıyor.

3 Ocak ta Buckhard, Nietzsche nin mektuplarından durumunu anlıyor ve onu Basel de bir kliniğe yatırıyorlar. Daha sonra annesi onu "Jena" daki bir kliniğe nakil ettiriyor. Fakat doktorlar, Nietzsche nin durumunun umutsuz olduğunu bildiriyorlar. Annesi, mart ayında Nietzsche yi eve getirtiyor.

Bu süreçte, Nietzsche nin eserleri üzerindeki tahrif süreci başlıyor. önce arkadaşları tarafından, sonra Paraguay dan kocasının intiharı üzerine geri dönen kızkardeşi tarafından eserleri değiştiriliyor.

Nietzsche 1889 un başlarında sokakta yürürken birden yere düştü. Uzmanlara göre bunun sebebi "sifilis". Nietzsche nin semptomları beyin kaynaklı. Felsefcilere göre bu hastalık Nietzsche nin bazı eserlerindeki fikri tutarsızlığın da sebebi. Nietzsche, bir süre sonra zihinsel yetilerini tümüyle kabetti. Onbir yıl boyunca bitkisel denebilecek bir hayat sürdü. 25 Ağustos 1900 tarihinde hayata gözlerini yumdu. Kızkardeşi ve arkadaşları onu, babasının kilisesinde yaktılar ve şöyle dua ettiler: "Ismin kutsal olsun, tüm kuşaklar için..."

ÖzlüSözleri

"Dünyada hicbirsey insani kin besleme duygusu kadar yipratamaz"

"Beni yıkamayan herşey beni güçlendirir"

"Ahlak, bireyin içindeki sürü içgüdüsüdür."

"Arzularımız o kadar şiddetlidir ki bazen birbirimizi parçalamak isteriz. Ama topluluk duygusu bizi durdurur. Lürfen not edin: İşte bu , neredeyse ahlakın tanımıdır."

"Ancak hepiniz beni inkar ettiğiniz zaman size dönmek isterim. Gerçekten, kardeşlerim, o zaman kaybettiklerimi başka gözlerle arayacağım. O zaman sizleri başka başka bir sevgi ile seveceğim."

"Başkaları yararına çok şey yapıldığı için dünya mükemmel değildir."

"Bu dahil bütün genellemeler yanlıştır."

"Biz arzulanana değil arzulamanın kendisine aşığızdır."

"Bir kez yürünmüş bir yola düşenlerin sayısı çoktur, hedefe ulaşan az."

"Bence hayatın kendisi gelişme içgüdüsü, idame içgüdüsü, güçlerin biriktirlmesi içgüdüsüdür: Güce yönelmenin olmadığı yerde çöküş vardır."

"Bizi farklı kılan şey, tarihte, doğada veya doğanın arkasında hiçbir Tanrı'yı tanımamamız değildir. Bizi farklı kılan, Tanrı diye hürmet edileni Tanrı'ya benzer bulmamamızdır."

"Yalan söyleyemeyen, gerçeğin ne olduğunu bilemez."

"Özgürlük diye böğürmeyi seversiniz hepiniz en çok; oysa ben, çevresinde çokca böğürme ve duman bulunan büyük olaylara inanmayı unuttum."

"Raslantı yeryüzünün en eski soyluluğu; geri verdim onu her şeye, her şeyi ben amaç tuksaklığından kurtardım."

"Dünyayı yitirmiş olan kendi dünyasını kazanır."

Anahtar Kelimeler
Nietzsche, nihilizm, ateizm, alman idealizmi, egzistenyalizm, postmodernizm, varoluşçuluk, Freud, Heidegger, Sartre, Foucault, Camus, Ayn Rand, Schopenhauer, Kant, Plato, anarşizm, faşizm, siyonizm, psikanliz, analitik psikoloji, hitler
Benzer Kişiler

Lichtenberg (Kişiler) Alman doğa bilimleri, astronomi ve matematik profesörü, yazar, eleştirmen.

Cioran, Emil (Kişiler) Filozof, deneme yazarı ve tanınmış 20. yy. retorik sentezcisidir.

Sartre (Kişiler) Felsefi içerikli romanlarıyla 20. yüzyıl’a damgasını vuran düşünürlerden biridir.

Spinoza (Kişiler) 17. yüzyıl felsefesinin önde gelen rasyonalistlerinden biri olarak kabul edilmektedir.

La Rochefoucauld (Kişiler) İnsan davranışları ve erdemin kökleri üzerine yazmış Fransız ahlakçı yazar.

Derrida, Jacques (Kişiler) Edebiyat eleştirmeni ve dekonstruksiyonizm olarak bilinen eleştirel düşünce yönteminin kurucusudur.

Machiavelli (Kişiler) Tarih ve politika biliminin kurucusu sayılan düşünür, devlet adamı, askeri stratejist.

Montaigne, Michel de (Kişiler) 16. yüzyıl Fransız deneme yazarı.

Jaspers, Karl (Kişiler) Felsefede varoluşçu akımın teorisyenlerinden Alman filozof ve psikiyatrist. Modern psikiyatri, din felsefesi, tarih felsefesi ve siyaset felsefesinde önemli etkileri olmuştur.

Feuerbach, Ludwig (Kişiler) Hegel'e yönelttiği sıkı eleştirilerle Marx'ı da derinden etkileyen, dinin ger­çek yüzünü açığa çıkartan çalışmalarıyla tanınan Alman maddeci filozof.

Comte, Auguste (Kişiler) Fransız sosyolog, matematikçi ve filozoftur. Sosyolojinin babası olarak tanınır.

Heraklet (Kişiler) Sokrat öncesi Antik Yunan filozofu

Schopenhauer, Arthur (Kişiler) İrrasyonalist ve karamsar olarak bilinen Alman düşünür.

Emerson (Kişiler) ABD li düşünür, yazar. Amerikan transendentalizminin en önemli temsilcidir.

Heidegger, Martin (Kişiler) Varoluşçu felsefenin önde gelen isimlerinden biri olan Alman filozof.

Turan Dursun (Kişiler) 1990 yılında görüşlerinden dolayı öldürülen İslam bilimleri konusunda uzman aktivist - düşünür.

Thomas Hobbes (Kişiler) Thomas Hobbes (1588 -1679). İngiliz felsefecisidir. Leviathan adlı çalışması, batı siyaset felsefesinin başucu eseri olmuştur.

Kant, Immanuel (Kişiler) Felsefe tarihinin kendisinden sonraki dönemini belirleyici olarak etkilemiş, Alman felsefesinin kurucu isimlerinden biridir.

Kierkegaard (Kişiler) Varoluşçu filozofların ilki olarak kabul edilen Danimarkalı, teolog, şair ve yazar.

Abbagnano, Nicola (Kişiler) Önde gelen İtalyan varoluşçusu.

Camus, Albert (Kişiler) Varoluşçuluk ve absürdizm akımının öncülerinden biri olarak kabul edilen Fransız yazar ve filozoftur.

Freud, Sigmund (Kişiler) Avusturyalı ruh doktoru, psikanalizin kurucusu

Adler, Alfred (Kişiler) Bireysel psikoloji ekolünün kurucusu, Avusturyalı psikologdur.

Husserl, Edmund (Kişiler) Yirminci yüzyıl felsefesini en çok etkilemiş olan isimlerinden biridir ve fenomenolojinin kurucusu kabul edilir.

Leibniz (Kişiler) Matematik, metafizik ve mantık alanlarında ileri sürdüğü yeni düşünce ve görüşleriyle tanınmaktadır.

Halil Cibran (Kişiler) Lübnan doğumlu ABD li şair ve yazar.

Ali Şeriati (Kişiler) İranlı Müslüman sosyolog, aktivist, düşünür ve yazar.

Foucault (Kişiler) Fransız filozof, fikir tarihçisi, sosyal kuramcı ve edebi eleştirmen.

Bentham, Jeremy (Kişiler) İngiliz filozof, hukukçu ve toplum reformcusu. Modern utilitarizmin kurucusu kabul edilir.

Ayn Rand (Kişiler) Kurduğu objektivizm felsefesiyle tanınan düşünür-yazar.

Tolstoy (Kişiler) Büyük bir rus yazarıdır.

Locke, John (Kişiler) Aydınlanma düşünürlerinden en çok etkilenen ve yaygın olarak "Liberalizmin Babası" olarak bilinen İngiliz felsefeci ve doktoru.

Wittgenstein (Kişiler) Mantık ve dil felsefesi konularında yaptığı çalışmalarla 20. yüzyılın en önemli filozoflarından sayılır.

Lukács, Georg (Kişiler) Avrupa’da komünist öğretimin gelişmesini etkilemiş olan Macar Marksist düşünür ve edebiyat eleştirmeni.

Hegel (Kişiler) Diyalektik mantık ekolünün kurucusu Alman filozof.

Francis Bacon (Kişiler) Ingiliz devlet adamı ve filozof.

Rudolf Rocker (Kişiler) Kropotkin ve Maletesta dan sonra Anarko-sendikalist hareketin en saygın isimlerinden biri olarak anılan kuramcı ve eylemci.

Bakunin (Kişiler) Anarşist düşünürlerin ilk kuşağının temsilcilerindendir ve önemli düşünürlerden biridir.

Emma Goldman (Kişiler) 20. yüzyılın ilk yarısında ABD ve Avrupa da anarşist görüşün yayılmasında ve gelişmesinde büyük bir rol oynamıştır.

Kropotkin (Kişiler) Anarko komünist Rus yazar, anarşizm kuramcısı.

Hitler (Kişiler) Almanya'yı faşist söylemlerle 2. Dünya Savaşı'na sürükleyen ve milyonlarca insanın ölümüne neden olan devlet adamıdır.

Tamamlayıcı Konular

Nietzsche (Biyografi) 6 dakikalık kısa bir tanıtım animasyonu.

90 Dakikada Nietzsche (Makaleler) Paul Strathern'in bu kitabçığında Nietzsche'nin hayatı ve temel fikirleri anlatılıyor.

Egoizm (Felsefe Ansiklopedisi) Kendine olan ilgiyi ahlakın temeli olarak gören etik bir teori.

Postmodernizm (Felsefe Ansiklopedisi) Batı felsefesinin ve özellikle 18. yüzyıl Aydınlanmasının temel varsayımlarını eleştiren felsefi bir eğilimdir.

Siyaset Felsefesi (Felsefe Ansiklopedisi) Demokrasi, yasama, siyasal ahlak gibi hukuku, siyasal yaşamı, toplumsal konuları ilgilendiren genellikle normatif sorunlar üzerine eğilen bir araştırma alanıdır.

Yeniçağ Felsefesi (Felsefe Ansiklopedisi) 17 ve 18 yy. larda otoriteden den kurtulmanın verdiği özgür düşünce ortamıyla birlikte çok çeşitli yeni akımlar ortaya çıkmıştır.

Geçmişten Günümüze Ahlak Felsefeleri (Makaleler) Hangi eylem ve davranışlarımız doğru veya yanlıştır? Ahlaklı ya da ahlaksız olmanın kriterleri nelerdir? Eski Antik Çağ’dan günümüze değin bazı tanınmış filozofların bu sorulara yanıtları.

Kıta Avrupası Felsefesi (Felsefe Ansiklopedisi)  Avrupa'daki 19. ve 20. yüzyıl felsefe geleneklerini tanımlamakta kullanılan terim.

Nihilizm (Felsefe Ansiklopedisi) Her şeyin anlamdan ve değerden yoksun olduğunu savunan felsefi görüştür.

Voluntarizm (Felsefe Ansiklopedisi) İstenç (isteklilik) akıl yürütmek değil, bilinçsiz bir dürtüdür. Aslında, istenç tüm realitenin özünde bulunan kuvvettir ve her türlü gerçekliğin temel ilkesidir.

Albert Camus (Biyografi) 10 dakikalık animasyon ile Camus'a ait görüşler anlatılıyor.

Alman Felsefesi (Felsefe Ansiklopedisi) 18 ve 19 yy larda iyice belirginleşen ve Almanya'yı felsefenin yurdu haline getiren felsefi gelenekler.

Heidegger (Biyografi) Martin Heidegger'in hayatı ve fikirleri üzerine kısa animasyon

Modern Dönem (Felsefe Ansiklopedisi) 19 ve 20. yüzyılları kapsayan dönemdir.

Nihilizm Üzerine - Emil Cioran (Makaleler) Neden nihilist olunur ve nihilist ne hisseder sorularının cevapları.

Taoculuk (Felsefe Ansiklopedisi) Taoculuk, Çin kökenli başlıca iki dinsel felsefi sistemden biridir.

Metafizik (Felsefe Ansiklopedisi) Metafizik, felsefenin bir dalıdır. İlk felsefeciler tarafından, "fizik bilimlerinin ötesinde kalan" anlamına gelen "metafizik" sözcüğü ile felsefeye kazandırılmıştır.

Ateizm (Felsefe Ansiklopedisi) Tanrının varlığını inkar eden görüş.

Ateizm (Özlüsözler) Tanrının olmadığını savunan ve dinleri reddeden görüş.

Sevan Nişanyan ile İslâm, alkol ve ateizm üzerine (Dinler)

Agnostisizm (Felsefe Ansiklopedisi) Teolojik anlamda Tanrı'nın varlığının ya da yokluğunun, bilimsel olarak da evrenin nereden türediğinin bilinmediğini veya bilinemeyeceğini ileri süren felsefi bir akımdır.

Din (Özlüsözler) Tanrı'ya, doğaüstü güçlere, çeşitli kutsal varlıklara inanmayı ve tapınmayı sistemleştiren toplumsal bir kurum, diyanet

Alman İdealizmi (Felsefe Ansiklopedisi) Temellerini Kant'ın attığı, 1800 lü yılların başlarında felsefeye egemen olan ilk büyük akımdır. 

Schopenhauer (Biyografi) Schopenhauer in temel düşünceleri üzerine kısa animasyon

Idea (Felsefe Ansiklopedisi) Platon'a göre algılarla kavradığımız nesnelerin orijinal formları, örnekleri.

Transandantalizm (Felsefe Ansiklopedisi) İlahi gerçeğin sezgisel olarak bilinebileceği iddiasına dayanarak, 19. yüzyılın ortalarında ABD'nin New England bölgesinde odaklanan felsefi bir harekettir.

Romantizm (Felsefe Ansiklopedisi) Aydınlanma Çağı'nda duygusal benlik bilincini, toplumu iyileştirmek ve insanın durumunu iyileştirmek için gerekli bir ön koşul olarak vurgulayan felsefi bir harekettir.

Modernizm (Felsefe Ansiklopedisi) 19. yüzyılın sonu ve 20. yüzyılın başlarında Batı toplumunda geniş çaplı ve çok kapsamlı dönüşümlerden kaynaklanan felsefi bir harekettir.

Varoluşçuluk (Felsefe Ansiklopedisi) Varoluşçu felsefe düşüncesini temel olarak alan bütün düşünsel uğraşılara verilen ad.

Insanın fıtratı var mıdır? - Satr (Makaleler) Satr'ın 1945 de bir konferansta varoluşçuluğu anlatırken değindiği insan doğası üzerine söyledikleri.

Bilgeliğe Giden Yol - Karl Jaspers (Makaleler) Bilgeliğe Giden Yol kitabından alıntılar.

Vazgeçme (Felsefe Ansiklopedisi) Varoluşçular tarafından, tanrı gibi harici bir ahlaki otorite kaynağının olmadığının farkına varılmasından kaynaklanan, kaybolma hissini, dramatize etmek için kullanılan bir terimdir.

Egzistansiyalizm (Felsefe Ansiklopedisi) İnsanın dünyadaki varoluşunun somutluğuna ve sorunsallığına ağırlık vererek yorumlayan felsefi yaklaşımların ortak adı.

Fideizm (Felsefe Ansiklopedisi) Şeylerin ilahi bilgisine ulaşmakta aklın rolü konusunda kötümser olan görüş. Bunun yerine inançsal eylemliliği önemser.

Absürdizm (Felsefe Ansiklopedisi) İnsanlığın evrende bir anlam bulmasına yönelik uğraşlarının boşa bir çaba olduğunu ve eninde sonunda bu anlam uğraşının başarısız olacağını söyleyen felsefi düşünce akımıdır.

Postyapısalcılık (Felsefe Ansiklopedisi) Yapısalcılık sonrası denilen dönem içinde ortaya çıkmış ve kendisini en temelde yapısalcılığı sorunsallaştırmakla temellendirmiş olan düşünce biçimi.

Insanoğlunun Mutluluk Arayışının Olumlu Sonuçlanması Olası mıdır? (Makaleler) "Medeniyet ve Hoşnutsuzlukları" isimli eserinden yapılan bu alıntı Freud’un kötümser görüşlerinden bazılarının açık ifadesidir.

Psikanaliz (Felsefe Ansiklopedisi) Bazı ruh ve akıl hastalıklarının, sinir bozukluklarının iyi edilmesinde kullanılan bir tedavi usulüdür.

İnsan Tabiatını Tanıma - Alfred Adler (Makaleler) Viyana'da vermiş olduğu konferansların derlemesinden oluşmuş kitabın özetidir.

Bilinçaltı (Felsefe Ansiklopedisi) Gerçekte bilinç süreçleri olmadıkları halde bilinç süreçleri üstünde etkisi bulunan ruhsal süreçlerdir.

Altbilinç (Felsefe Ansiklopedisi) Bilinç süreçlerini etkileyen bilinçdışı ruhsal süreçler. Dilimizde daha çok bilinçaltı deyimiyle dile getirilmektedir.

Mimesis (Felsefe Ansiklopedisi) Taklit; benzetme, örnek alınan şeyi yeniden yapma.

Dekonstruksiyon (Felsefe Ansiklopedisi) Bu terim, filozof Jacques Derrida'nın metin ve anlam arasındaki ilişki üzerine eleştirel bakış açısı ile sıklıkla bağlantılıdır.

Ontoloji (Felsefe Ansiklopedisi) Bir bütün olarak varlığı ele alan ve var olanların en temel niteliklerini inceleyen felsefe dalı.

Dünyaya Karşı Sorumluluğumuz (Makaleler) Dünyaya karşı sorumlu muyuz ?

Michel Foucault (Biyografi) Michelle Foucault 20.yy' da yaşamış, Fransız filozof ve tarihçidir.

İnsan Tabiatı Üzerine (İnsan) Noam Chomsky & Michel Foucault - İnsan doğası üzerine tartışma.

Yeni Kantçılık (Felsefe Ansiklopedisi) 19. yüzyılda felsefeyi çöküşten kurtarmak üzere özellikle bilgi eleştirisi ve bilgi kuramı açısından Kant'a yönelen çalışmalardır.

Isyana Dair - Camus (Makaleler) Direniş üzerine Camus'un düşünceleri.

Objektifizm (Felsefe Ansiklopedisi) İnsanı kendi mutluluk ve ahlak değerlerini oluşturarak gerektiğinde tüm dünyaya karşı kahramanca yaşaması gereken soylu bir varlık olarak gören, üretim başarılarını kisinin en büyük eylemi ve erdemi sayan kollektivizm karşıtı bir felsefedir.

Kantçılık (Felsefe Ansiklopedisi) 19 ve 20. yüzyılda etkili olmuş Kant felsefesini dayanak olarak alan felsefe eğilimi.

Immanuel Kant (Biyografi) 8 dakikalık tanıtım animasyonu

Ahlakın Metafiziği - Immanuel Kant (Makaleler) En büyük Alman “idealist” filozoflarından ve bireysel tefekkür arayışının ustası olarak kabul edilen Kant, Ahlak Metafiziğinin Temellendirilmesi adlı eserinden.

Estetik (Felsefe Ansiklopedisi) Güzeli ve güzel sanatların doğasını inceleyen felsefe dalı.

Bağıntıcılık (Felsefe Ansiklopedisi) Bilginin bağımlılığını ileri süren klasik öğretilerin başında Kant'ın eleştiriciliği gelir.

Ödev Ahlakı (Felsefe Ansiklopedisi) Ahlaki eylemde bulunmayı ahlak yasasına uyma olarak kabul eden öğreti.

Diyalektik (Felsefe Ansiklopedisi) Kavramlar arasındaki karşıtlık ilişkisinden yola çıkarak bunu doğruya varan süreçlerin açığa çıkarılmasında bir ilke olarak kullanan düşünme ve araştırma yolu.

Biçimcilik (Felsefe Ansiklopedisi) Biçimi öz'den üstün tutan öğretilerin genel adı.

Determinizm (Felsefe Ansiklopedisi) Determinizm her olayın kendinden önce gelen bir nedeni olduğu görüşüdür.

A Priori (Felsefe Ansiklopedisi) Deneyden önce alan. Deneyden sonra olan anlamındaki Aposteriorinin karşıtıdır.

Matematik Felsefesi (Felsefe Ansiklopedisi) Matematiğin neliğini ve değerini bütün yönleriyle dizgeli bir biçimde ele alan felsefe alanı.

Anlıkçılık (Felsefe Ansiklopedisi) Bütün varlıkları anlıksal temele indirgeyen öğretilerin genel adı.

Hukuk Felsefesi (Felsefe Ansiklopedisi) İnsanların toplum içinde bir arada yaşamalarıyla oluşan ilişkilerin dayandığı ya da dayanması gerektiği temelleri karşılıklı haklar ve yükümlülükler açısından ele alan felsefe dalıdır.

Diyalektik Düşünce Tarihi (Makaleler) Diyalektik düşüncenin tarihi, eski Yunan medeniyetinden başlayarak anlatılıyor. Eski Yunan’dan, orta çağdan, klasik Alman düşüncesinden görüşlere yer veriliyor.

Olaybilim (Felsefe Ansiklopedisi) Olayların ideal varlığını inceleme ve betimleme yöntemi.

Mutlak İdealizm (Felsefe Ansiklopedisi) Bilginin nesneleri ve dolayısıyla bütün bir evren mutlak bir öznenin, mutlak bir Zihin, Akıl ya da Tinin ürünüdür. Bu da Tanrı'dan başka bir şey değildir.

Aydınlanma Dönemi (Felsefe Ansiklopedisi) 18. yüzyıl da insan, aklıyla dine ve geleneklere bağlı kalmadan kendi hayatını aydınlatmaya çalışmıştır.

Hegel (Biyografi) Alman filozof Hegel, tarihin garip ve yabancı kısımlarının bize öğreteceği çok şey olduğuna inanıyordu.

Subjektivizm (Felsefe Ansiklopedisi) Nesneyi öznenin dışında ve ondan bağımsız sayan nesnelcilik anlayışına karşı, nesneyi öznenin ürünü sayan anlayıştır.

90 Dakikada Sokrates - Paul Strathern (Makaleler) Sokrates'in Hayatı ve Öğretileri

Sokratik Dönem (Felsefe Ansiklopedisi) (MÖ. 5.YY - 4.YY) Sokrates, doğru yaşamanın ve doğru ile yanlış arasındaki farkı anlaşılması için eleştirel akıl yürütme sistemi geliştirdi. O ve takipçileri Plato ve Aristoteles başlattığı sistemi geliştirdiler.

İbn Rüşdcülük (Felsefe Ansiklopedisi) 13. yüzyılda latin hristiyan skolastisizmini etkileyen, İbn Rüşd çevirilerinin etrafında şekillenerek etkisini gösteren Aristotelesçi felsefi akım, görüş.

Anarşizm (Felsefe Ansiklopedisi) Başta devlet olmak üzere bütün yöneten kurumları ortadan kaldırmayı öneren öğreti.

Anarşizm (Özlüsözler) Kişi özgürlüğünü amaç edinen, devlet, din ve kişi gibi tüm otoriteleri reddeden felsefi düşünce.

Anarşizm Nedir? (Makaleler) Anarşizmin ne olduğu ve ne olmadığına dair manifesto.

Kropotkin - Anarşizm Üzerine (Makaleler) Anarşizm in mimarı Kropotkin'in anarşizm yorumu.

Chomsky - Anarşizm Hakkında 8 Soruya Cevaplar (Makaleler) Bu yuzyılın en önemli anarşist düşünürü Chomsky'den Anarşizm yorumu.

Asosyallik (Özlüsözler) Sosyal olmamak, genel kabul görmüş kuralların dışında hareket etmek.

Baskı (Özlüsözler) Hak ve özgürlükleri kısıtlayarak zor altında bulundurma durumu, tahakküm.

Devrimcilik (Özlüsözler) Belli bir alanda hızlı, köklü ve nitelikli değişiklik yapma.

Asilik (Özlüsözler) Yasalara veya kişilere başkaldırıcı, karşı olma hali.

Faşizm (Özlüsözler)

Faşizmin Siyasal Doktrini Üzerine - Alfredo Rocco (Makaleler) Alfredo Rocco (1875-1925), Mussolini hükümeti döneminde Adalet Bakanı olan bir hukuk profesörüdür. Faşist kanunların bazılarının şekillendirilmesine ve İtalyan yasalarının faşist ilkeler çerçevesinde düzenlenmesine katkıda bulunmuştur.

Irkçılık (Özlüsözler) İnsanların toplumsal özelliklerini biyolojik, ırksal özelliklerine indirgeyerek bir ırkın başka ırklara üstün olduğunu öne süren öğreti.