Thomas Hobbes

Thomas Hobbes ve Özlüsözleri

1588 / İngiltere
1679 (91 yaşında) / İngiltere

Thomas Hobbes (1588 -1679). İngiliz felsefecisidir. Leviathan adlı çalışması, batı siyaset felsefesinin başucu eseri olmuştur.

Bugün bir siyaset felsefecisi olarak tanınsa da, tarih, geometri, etik, genel felsefe gibi pek çok alanla ilgilenmiştir.

Thomas Hobbes, var olan her şeyin fizik madde olduğunu ve her şeyin maddenin hareketiyle açıklanabileceğini öne sürmüştür. Belli bir sınıfa alınması güç olan bir filozof Thomas Hobbes, Locke, Berkeley ve Hume gibi bir empiriktir ve onlara benzemeksizin matematik yöntemin hayranıdır. Yalnız matematikte değil, onun uygulamalarıyla da ilgilenmiştir. Genelde Bacon dan çok, Galilei den esinlenmiştir.

Hobbes, 15 yaşındayken Oxford a gitmiş ve orada skolastik mantık ve Aristoteles felsefesi öğrenmiştir. 22 yaşındayken Lord Hardwick in eğiticisi olmuş, ve 1610 yılında onunla büyük bir gezi yapmıştır. Çok etkilendiği Galilei ve Kepler üzerinde çalışmaya başlaması da bu tarihlere rastlamaktadır.

Italya da, Galilei yi ziyaret etmiş, sonra Ingiltere ye dönmüştür. Uzun parlamento 1640 da toplandığı ve Laud la Strafford Londra Kulesi ne hapsedildiğinde Hobbes dehşete kapılıp Fransa ya kaçmış ve 11 yıl boyunca dönmemiştir.

Bir süre için (1646-1648) Hobbes, geleceğin II. Charles ına matematik öğretmiştir. Bununla birlikte Leviathan ı yayımlanınca (1651), kitabın etkisi ani ve büyük olmuştur.

II. Charles ın 1660 ta tahta geçerek monarşiyi yeniden kurması Hobbes a bir kez daha öne çıkma olanağı sağlamıştır. Piskoposlar ve adalet bakanı saraya alınmasına tepki gösterdilerse de, Hobbes un kıvrak zekâsından ve nüktelerinden hoşlanan kral ona yılda 100 sterlin maaş bağlamış ve portresini saraydaki galeriye astırmıştır. Avam Kamarası nın 1666 da dine saygısızlığa ve ateizme karşı hazırladığı yasa tasarısı ise Hobbes u güç duruma düşürmüştür. Yasa tasarısının gönderildiği komiteye Leviathan ı da incelemeye alma talimatının verilmesi üzerine 80 ine yaklaşan Hobbes tehlikeli gördüğü yazılarını yakmıştır. Leviathan adlı yapıtın rasyonalist ve seküler ruhu mültecilerin çoğunun canını sıkmış ve hem Anglikanları hem de Fransız Katoliklerini sinirlendirmiştir. Bu yüzden başka tercihi olmayan Hobbes gizlice Londra ya kaçmış ve korunma için Ingiliz Hükümetine başvurmuştur. Orada Cromwell e boyun eğmiş ve her türlü siyasal çalışmadan kaçınmıştır.

Boş zamanlarını doldurmak için, 84 yaşında, Latince ve nazım olarak kendi yaşam öyküsünü kaleme almıştır. 87 yaşında, Homeros çevrisini yayımlamıştır. Thomas Hobbes felsefede materyalizm i, etikte haz ahlakını, siyasette monarşi yi benimseyen Ingiliz filozoftur. En tanınmış eseri " Leviathan " dır. Leviathan, Tevrat ta geçen bir canavarın adıdır ve Hobbes ta herşeye egemen olan devletin simgesidir.

Francis Bacon ın ampirizm inden etkilenen Hobbes a göre dünya mekanik hareket yasaları tarafından yönetilen cisimlerin bütünüdür. Insan ve hayvan bu bütünün bir parçasıdır. Onların fiziksel ve ruhsal yaşamları da tümüyle mekanik hareket yasalarına bağlıdır. Bu bakımdan dünyada ruh, melek, tanrı diye bir şey yoktur. Bunlar imgelemin ürünüdür.

Hobbes a göre evrende töz (cevher) olarak yalnızca madde vardır. Felsefenin konusunu bu madde ve maddenin biçim almış bir durumu olan cisimler oluşturur. Cisimler de ancak gözlem ve deney yoluyla incelenir. Maddenin dışında kalanlar tanrı, ruh gibi ise ilahiyata ait inanç konularıdır.

ÖzlüSözleri

"Insan insanın kurdudur."

"Görünmeyen şeylere duyulan korku, herkesin kendi içinde din diye bellediğinin doğal tohumudur."

"Eğer bir insan size tanrı ineği konusturdu derse ve siz de ona inanmazsanız aslında bu sizin tanrıya inanmadığınızı değil o lafı konusan kişiye inanmadığınızı gösterir."

"Her suçun kökeni, ya algıdaki bir sorun; ya sebeplendirmedeki bir sorun; ya da ani bir tutku nöbetidir."

Anahtar Kelimeler
Thomas Hobbes, Hobbes, Locke, Berkeley, Hume, empirik, Bacon, ateizm
Benzer Kişiler

Francis Bacon (Kişiler) Ingiliz devlet adamı ve filozof.

Jean Bodin (Kişiler) Fransız hukukçu ve siyaset felsefecisi.

Descartes (Kişiler) Fransız matematikçi, bilimadamı ve filozof.

Montesquieu (Kişiler) Fransız politik düşünürdür.

Spinoza (Kişiler) 17. yüzyıl felsefesinin önde gelen rasyonalistlerinden biri olarak kabul edilmektedir.

Machiavelli (Kişiler) Tarih ve politika biliminin kurucusu sayılan düşünür, devlet adamı, askeri stratejist.

Locke, John (Kişiler) Aydınlanma düşünürlerinden en çok etkilenen ve yaygın olarak "Liberalizmin Babası" olarak bilinen İngiliz felsefeci ve doktoru.

Bentham, Jeremy (Kişiler) İngiliz filozof, hukukçu ve toplum reformcusu. Modern utilitarizmin kurucusu kabul edilir.

Berkeley, George (Kişiler) Dünyada yalnızca ruhların ve bu ruhların idelerinin varolduğunu, buna karşılık maddenin varolmadığını öne süren İngiliz düşünür.

Hume, David (Kişiler) İskoç filozof, ekonomist ve tarihçi.

Leibniz (Kişiler) Matematik, metafizik ve mantık alanlarında ileri sürdüğü yeni düşünce ve görüşleriyle tanınmaktadır.

Kant, Immanuel (Kişiler) Felsefe tarihinin kendisinden sonraki dönemini belirleyici olarak etkilemiş, Alman felsefesinin kurucu isimlerinden biridir.

Comte, Auguste (Kişiler) Fransız sosyolog, matematikçi ve filozoftur. Sosyolojinin babası olarak tanınır.

Turan Dursun (Kişiler) 1990 yılında görüşlerinden dolayı öldürülen İslam bilimleri konusunda uzman aktivist - düşünür.

Nietzsche (Kişiler) "Güç Istenci", "Üstinsan", "Bengüdönüş" gibi özgün fikirlerle tanınan varoluşçu Alman filozof.

Tamamlayıcı Konular

Fizikalizm (Felsefe Ansiklopedisi) Ontolojik bir tez olarak "her şey fizikseldir", "onun üzerinde hiçbir şey yoktur" veya "herşeyin oluşumu birbirini fiziksel olarak takip eder" şeklinde ifade edilebilir.

Materyalizm (Felsefe Ansiklopedisi) Evrendeki tek cevherin madde olduğunu ve bütün varlıkların maddeden türediğini öne süren görüş. Özdekçilik

Erken Modern Dönem (Felsefe Ansiklopedisi) 17. yy Felsefesi de denilen, bilimin hakimiyet kurmaya başladığı, akılcılığın öne çıktığı dönemdir.

Hukuk Felsefesi (Felsefe Ansiklopedisi) İnsanların toplum içinde bir arada yaşamalarıyla oluşan ilişkilerin dayandığı ya da dayanması gerektiği temelleri karşılıklı haklar ve yükümlülükler açısından ele alan felsefe dalıdır.

Yeniçağ Felsefesi (Felsefe Ansiklopedisi) 17 ve 18 yy. larda otoriteden den kurtulmanın verdiği özgür düşünce ortamıyla birlikte çok çeşitli yeni akımlar ortaya çıkmıştır.

Deneycilik (Felsefe Ansiklopedisi) Bilgimizin biricik kaynağının deney olduğunu savunan bilgi öğretisi.

Realizm (Felsefe Ansiklopedisi) Bilinçten bağımsız bir gerçekliğin var olduğunu kabul eden öğreti. Varlığın, insan bilincinden bağımsız ve nesnel olarak var olduğunu ileri süren görüş.

Idea (Felsefe Ansiklopedisi) Platon'a göre algılarla kavradığımız nesnelerin orijinal formları, örnekleri.

Ampirizm (Felsefe Ansiklopedisi) Bilginin tek kaynağının deney olduğunu ileri süren öğreti. (Deneycilik)

Adcılık (Felsefe Ansiklopedisi) Nominalizm: Tüm sınıflandırıcı sembollerin, insanların onlara yüklediği anlamlar doğrultusunda varlık, anlam ve değer kazandığını savunan görüştür.

Geçmişten Günümüze Ahlak Felsefeleri (Makaleler) Hangi eylem ve davranışlarımız doğru veya yanlıştır? Ahlaklı ya da ahlaksız olmanın kriterleri nelerdir? Eski Antik Çağ’dan günümüze değin bazı tanınmış filozofların bu sorulara yanıtları.

Analitik Felsefe (Felsefe Ansiklopedisi) Felsefenin asıl uğraş alanının dil ve dildeki kavramları çözümlemek olduğunu, bu yolla “kafa karışıklığı” yaratan geleneksel felsefe sorunlarının çözülebileceğini savunan felsefe akımı.

Anlıkçılık (Felsefe Ansiklopedisi) Bütün varlıkları anlıksal temele indirgeyen öğretilerin genel adı.

Aydınlanma Dönemi (Felsefe Ansiklopedisi) 18. yüzyıl da insan, aklıyla dine ve geleneklere bağlı kalmadan kendi hayatını aydınlatmaya çalışmıştır.

Kantçılık (Felsefe Ansiklopedisi) 19 ve 20. yüzyılda etkili olmuş Kant felsefesini dayanak olarak alan felsefe eğilimi.

Subjektivizm (Felsefe Ansiklopedisi) Nesneyi öznenin dışında ve ondan bağımsız sayan nesnelcilik anlayışına karşı, nesneyi öznenin ürünü sayan anlayıştır.

Pozitifizm (Felsefe Ansiklopedisi) Araştırmalarını olgulara, gerçeklere dayayan, fizikötesi açıklamaları kuramsal olarak olanaksız, kılgılı olarak yararsız gören; deneyle denetlenmeyen soruları sözde soru olarak niteleyen felsefe doğrultusu.

Agnostisizm (Felsefe Ansiklopedisi) Teolojik anlamda Tanrı'nın varlığının ya da yokluğunun, bilimsel olarak da evrenin nereden türediğinin bilinmediğini veya bilinemeyeceğini ileri süren felsefi bir akımdır.

Mantıkçılık (Felsefe Ansiklopedisi) Mantığı felsefenin temeli sayan anlayış.

Yararcılık (Felsefe Ansiklopedisi) 19. yüzyılda İngiltere'de Etik ve Politik Felsefede, "çoğunluk için en iyisi" ahlaki bakış açısıyla öne çıkan bir harekettir.

Rönesans Felsefesi (Felsefe Ansiklopedisi) Rönesans dönemi, kabaca, 15. ve 16. yüzyılları kapsar. Ortaçağ felsefesi ile Modern felsefenin başlangıcı arasında bir köprü olarak görülebilir.

Ortaçağ Felsefesi (Felsefe Ansiklopedisi) (6.YY - 16.YY) Felsefenin ortaçağ dönemi, Karanlık Çağların entelektüel kuraklığından sonra Batı felsefi düşüncesinin yeşermesini temsil eder.

Ateizm (Felsefe Ansiklopedisi) Tanrının varlığını inkar eden görüş.

Ateizm (Özlüsözler) Tanrının olmadığını savunan ve dinleri reddeden görüş.

Sevan Nişanyan ile İslâm, alkol ve ateizm üzerine (Dinler)

Din (Özlüsözler) Tanrı'ya, doğaüstü güçlere, çeşitli kutsal varlıklara inanmayı ve tapınmayı sistemleştiren toplumsal bir kurum, diyanet

Metafizik (Felsefe Ansiklopedisi) Metafizik, felsefenin bir dalıdır. İlk felsefeciler tarafından, "fizik bilimlerinin ötesinde kalan" anlamına gelen "metafizik" sözcüğü ile felsefeye kazandırılmıştır.