Helenistik Dönem

Helenistik Dönem

(MÖ. 3.YY- MS. 3.YY) Eski Çağ felsefesinin Helenistik veya Post-Aristoteles dönemi Helenistik dünyada geliştirilen birçok farklı düşünce ekolünü kapsar.


Helenistik felsefenin en önemli özelliği; bu felsefenin konularını MANTIK, FİZİK ve ETHİK şeklinde düzenlemesidir. Felsefeye yeni bir boyut getirilmemiş, daha çok eski sorunlar ve kavramlar üzerine tartışmalar yapılmıştır. Felsefe, teorik konulardan çok pratik/güncel amaca yöneldiğinden, ortaya çıkan felsefe akımlarının temel sorunlarını da AHLAK oluşturmuştur.

a) Epikürcülük: Kurucusu olan Epiküros’un adıyla anılan felsefe disiplinidir ve temel sorunu AHLAK’tır. Epikür’e göre felsefe; insanın mutluluğunu sağlayacak imkânları ve
araçları araştırmalıdır. Korkulardan kurtulmak için MATERYALİST/MADDECİ bir dünya görüşünü benimsemek gerekir. Sağlam bilginin ölçütü nedir? Sorusuna yanıt aramıştır. O’na göre doğru bilginin kaynağı; duyu organlarının verileridir. VARLIK konusunda; Demokritos’un ATOMCU görüşünden hareket eder. AHLAK; insanın mutlu olabilmesi için TANRI, ÖLÜM, KADER gibi korkulardan kurtulması gerekir. Hazcı ahlâkı savunan ve Tanrı’nın evrene müdahalesini reddeden varlık görüşüyle Epiküros felsefesi, bu süreçte daha ağır basan ve döneme çok büyük ölçüde damgasını vuran felsefe olmuştur.

b) Stoa Felsefesi: Kıbrıs’lı Zenon tarafından kurulan felsefe disiplinidir. Stoa felsefesi; MANTIK, METAFİZİK, ETHİK olmak üzere 3 dala ayrılır: Temel konusunu AHLAK oluşturur. Felsefi çabaların temel amacı; insanın mutluluğunu aramak olmalıdır. Mutluluk ise; acıya dayanmak ve nefsine egemen olmakla mümkündür. Günümüzdeki tasavvufi/mistik anlayışı biraz da yansıtan bir yaklaşımdır. Roma döneminde KADERCİ anlayışlarıyla tanınan filozofların meydana getirdiği ekoldür. Stoacılarda Platon gibi İDEAL DEVLET düşüncesi vardır. Onlara göre ideal devlet;zümre ve kavim ayrımı yapmayan ve tüm insanların kardeşliği temeline dayanan, herkesin açıkça ve eşitçe yaşadığı, savaşların olmadığı devlet biçimidir.

Bu dönemde filozoflar, fizik ya da varlık alanında yeni teoriler geliştirmek yerine, Sokrates öncesi doğa filozoflarının görüşlerini aynen benimsemişlerdir. Bu bağlamda,
Stoalıların Herakleitos’un fiziğini; Epiküros’un Demokritos’un atomcu görüşünü büyük bir değişiklik yapmadan benimsediğini söylemekte yarar vardır. Nihayet dönemin sonlarına doğru Poseidoinos, Panaetios ve Antiokhos; Stoa felsefesini “Platon ve Aristotelesçi” öğretilerle birleştirmeye çalışmışlardır.

c) Septikler (Şüpheciler): Önemli temsilcileri; PHYRRHON (Piron), TİMON ve KARNEADES’tir. Stoa felsefesine, DOGMATİK oldukları gerekçesiyle karşı çıkmışlardır.
Şüphecilik; bilgilerimizin doğruluğu ve gerçekliğinden şüphe etmemiz gerektiğini bildiren ve savunan düşünce sistemidir. Bilgilerimizden şüphe etmemizin temel nedeni ise;
duyu organlarımızın bizleri yanıltmasıdır. Septiklere göre insanın mutlak bilgiye ulaşması imkânsızdır. Bu yüzden insanoğlu; “BİLGİ alanında DOĞRUYA”, “VARLIK alanında
GERÇEĞE”, “AHLAK alanında ise İYİYE” ulaşamaz.

Şüpheyi bir sistem olarak ortaya koyan ilk filozof Phyrrhon'dur. Bu yüzden Septisizme PYRRHONİZM de denir. Ona göre varlıkların bizzat kendileri hiçbir zaman bilinemez. Biz, varlıkları yalnızca bize göründükleri şekliyle bilebiliriz ve bu görünüşlerin ötesine geçemeyiz. Varlıkların, nesnelerin ne oldukları, insan için bilinmez bir konudur.
Pyrrhon'a göre; mevcut bilgimizin kaynağı duyumdur. Duyumlar ise; subjektif (öznel) olup, kişiden kişiye farklılık gösterir. Dolayısıyla subjektif duyumlardan hareketle, objektif (nesnel) bir gerçekliğin bilgisine varılamaz.

Pyrrho (mö. 360 - 270 v. Chr.) Yunan
Epikur (mö. 341 - 270 B.C.) Yunan
Citium lu Zeno (mö. 334 - 262 B.C.) Yunan
İskenderiyeli Philo (mö. 20 - ms. 50) Mısır-Yahudi
Plotinus (ms. 205-270) Mısır-Yunanca

Yunanistan'ın dışında yaşayan Yunanlılar, Romalılar, Mısırlılar ve Süryaniler, Pers ve Hint felsefesinin unsurlarını eserlerine dahil ederek, bu fikirleri Klasik Yunanistan'ın Sokratik ve Sokrat öncesi filozofları tarafından aktarılan mirasa dahil ettiler.

Bu dönemde Stoacılık, Şüphecilik, Epikurosçuluk ve Yeni-Platonculuk gelişti.


Anahtar Kelimeler
Helenistik Dönem, Pyrrho, Epikur, Zeno, İskenderiyeli Philo, Plotinus, Stoacılık, Şüphecilik, Epikurosçuluk, Yeni-Platonculuk
İlgili Diğer Konular

Septisizm (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Her tür bilgi savını şüpheyle karşılayan ve bunların temellerini etkilerini ve kesinliklerini irdeleyen tutum.

Epikürosçuluk (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Kurucusu olan Epiküros’un adıyla anılan felsefe disiplinidir ve temel sorunu AHLAK’tır.

İlk Çağ Felsefesi (Felsefe Terimleri Sözlüğü) M.Ö. 700’lü yıllarda başlayıp, M.S. 300 yıllarına kadar devam eden bir dönemdir.

Eleacılık (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Salt düşünme ile var olanın niteliklerini türetmeye çalışan Elea'lıların kurduğu öğreti.

Sokrat Öncesi (Felsefe Terimleri Sözlüğü) MÖ. 7.YY - 5.YY. Genel olarak, yapıtlarının tamamı birkaç metinsel parça ve sonraki filozofların ve tarihçilerin aktardıklarıdır.

Platonculuk (Felsefe Terimleri Sözlüğü) İdealar dünyası ile gerçek dünya arasındaki karşıtlığa dayanan, klasik kökenlerini Platon'un diyaloglarından alan ve daha sonra takipçileri tarafından geliştirilen felsefe öğretisi.

Stoacılık (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Kıbrıs’lı Zenon tarafından kurulan felsefe disiplinidir. Mantık, Metafizik, Etik olmak üzere 3 dala ayrılır.

Roma Dönemi (Felsefe Terimleri Sözlüğü) (MÖ. 1.YY - MS. 5.YY) Genel olarak klasik Yunan geleneğini sürdürür ve genellikle 5. Yüzyılda Roma'nın Düşüşüyle ​​sona erdiği düşünülür.

Aristoculuk (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Antikçağ Yunan filozofu Aristoteles'in öğretisine dayanan, deneyci ve gerçekçi eğilimleriyle öne çıkan bir düşünce okulu.

Duyumcu Şüphecilik (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Duyumların getirdiği bilginin öznel olduğunu ileri süren şüphecilik.

Duyumculuk (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Duyumların getirdiği bilgini öznel olduğunu ileri süren şüphecilik.

Bilinmezcilik (Felsefe Terimleri Sözlüğü) (Agnostisizm) Gerçek ve mutlak varlığın, kendinde nesnelerin (tanrı gibi) bilinemeyeceği kanı ve öğretisi.

Kuşkuculuk (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Her tür bilgi savını kuşkuyla karşılayan, bunların temellerini, etkilerini ve kesinliklerini irdeleyen, ayrıca aklın kesin bir bilgi elde edemeyeceğini, hakikate erişilse dahi sürekli ve tam bir şüphe içinde kalınacağını, mutlak`a ulaşmanın mümkün olmadığını savunan felsefi görüştür. Septisizm

İnsan Felsefesi (Felsefe Terimleri Sözlüğü) (MÖ. 5.YY) Doğa filozoflarının tabiatı oluşturan ilk unsur üzerinde anlaşamamaları sonucu varlık/ontoloji sorununu bir yana bırakıp tamamen İNSAN’la ilgilenmişlerdir. Bakınız: Sofistler

Sofistler (Felsefe Terimleri Sözlüğü) MÖ 5. yüzyılda para karşılığında felsefe öğreten gezgin felsefecilerdir.

Yeni Platonculuk (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Platon'dan başka Aristoteles'e stoalılara, Pitagorasçılara da dayanan ayrıca doğu dinlerinden ve Hıristiyanlıktan da etkilenmiş olan, bütün bunları kendi içinde karıştırıp eriten felsefe okulu.

Subjektivizm (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Nesneyi öznenin dışında ve ondan bağımsız sayan nesnelcilik anlayışına karşı, nesneyi öznenin ürünü sayan anlayıştır.

İşrakilik (Felsefe Terimleri Sözlüğü) 12. yüzyılda Shahab el-Din Suhrawardi tarafından kurulmuş olan İslam felsefesinin Ortaçağ okuludur.

Skotizm (Felsefe Terimleri Sözlüğü) 13. Yüzyıl filozof ve ilahiyatçısı John Duns Scotus'tan alıntılanan Ortaçağ felsefesi skolastik felsefesidir.

İlgili Kişiler

Epikür (Ünlü Kişiler) Helenistik felsefenin en önemli düşünürlerinden birisidir.

Lucretius,Titus (Ünlü Kişiler) Yazılarını bitiremeden çıldırmış, kendi eliyle canına kıymış Roma dönemi şair ve filozof.

Montaigne, Michel de (Ünlü Kişiler) 16. yüzyıl Fransız deneme yazarı.

Marks, Karl (Ünlü Kişiler) Filozof, politik ekonomist ve devrimci. Komünizmin kuramsal kurucusudur.

Zenon, Kıbrıslı (Ünlü Kişiler) Helenistik dönemdeki stoacılığın kurucusur.

Epiktetus (Ünlü Kişiler) Yunan stoacı filozof.

Heraklet (Ünlü Kişiler) Sokrat öncesi Antik Yunan filozofu

Descartes (Ünlü Kişiler) Fransız matematikçi, bilimadamı ve filozof.

Augustinus, Aurelius (Ünlü Kişiler) Hıristiyan dininin öğretisine biçim vererek sistemli bir birlik kazandıran, Hıristiyan doğmasmın kurucusudur.

Hypatia, Iskenderiyeli (Ünlü Kişiler) Roma döneminde Mısır'da yaşamış Yeni-Platoncu Yunan filozof ve ilk önemli kadın matematikçidir.

Ibn-i Sina (Ünlü Kişiler) Fars filozof ve hekim.

İlgili Özlüsözler


Sitede yayınlanmasını istediğiniz Word veya PDF formatındaki özgün yazılarınızı denizemesaj@gmail.com adresine gönderebilirsiniz. Arzu ederseniz kendi isminizle yayılanır. Yine bu adresten görüş ve fikirlerinizi iletmeniz de mümkün.
You can send your original articles in Word or PDF formats that you want to be published on this site to denizemesaj@gmail.com. If you wish, it will publish by your own name. It is also possible to send your opinions and ideas at this address.