Sofistler"/> Sofistler" />

İnsan Felsefesi

İnsan Felsefesi

(MÖ. 5.YY) Doğa filozoflarının tabiatı oluşturan ilk unsur üzerinde anlaşamamaları sonucu varlık/ontoloji sorununu bir yana bırakıp tamamen İNSAN’la ilgilenmişlerdir. Bakınız: Sofistler


İnsanla ilgili çeşitli görüş ve yaklaşımlar sunan felsefe akımıdır. Bu dönemde, başarılı vatandaşlar yetiştirmek amacıyla çeşitli konularda dersler
vermek için şehir şehir dolaşan ve para karşılığı ders veren bu düşünürlere SOFİSTLER denir. Önemli düşünürlerinden Protagoras’a göre: “İnsan her şeyin ölçüsüdür”. O halde dünyada 7 milyar insan varsa 7 milyar doğru var demektir. Çünkü doğruluk; zamana, toplumlara ve kişilere göre değişebilir (Rölativizm). Özetle; mutlak, herkesin üzerinde uzlaştığı ortak bir doğrudan söz etmek imkânsızdır.

Temel özellikleri:

a) M.Ö. 5. yüzyılda Yunanistan/Atina’da ortaya çıkmıştır. Felsefelerinin ana konusu; İNSAN’dır. İnsanın psikolojik yapısıyla da ilgilenmişlerdir.

b) Doğuşunda, Yunanistan’daki demokratikleşme/özgürleşme sürecinin önemli bir payı vardır.

c) Bu dönemde, ekonomik ve siyasal kalkınmanın doğal sonucu, insana verilen değer ve önem artmıştır.

d) Bu dönemde; EĞİTİM, AHLAK, DOĞRULUK gibi değerler geniş olarak ele alınmıştır.

e) Pragmatistlerdir. “Bilgi, günlük yaşamda insanın işine yarayan şeydir.” Görüşünü savunurlar. Aynı zamanda görecelidirler ve kuşkuculuğu savunurlar.

f) Zamanlarının toplumsal kurallarını ve anlayışlarını eleştirmişlerdir. Örneğin; hukuk anlayışı, yasalar, sosyal normlar v.b. konularda eleştiriler getirmişlerdir.

g) Başlıca önemli isimleri arasında; PROTAGORAS, GORGIAS, HIPPIAS sayılabilir.

h) Bu dönemde temsil edilen başlıca felsefe akımları ise; Rölativizm/ Görecelilik, Pragmatizm/Faydacılık, Septisizm/Şüphecilik’tir.


Anahtar Kelimeler
İnsan Felsefesi, Protagoras, Gorgias, Hippias, Rölativizm, Görecelilik, Pragmatizm, Faydacılık, Septisizm, Şüphecilik
İlgili Diğer Konular

Agnostisizm (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Teolojik anlamda Tanrı'nın varlığının ya da yokluğunun, bilimsel olarak da evrenin nereden türediğinin bilinmediğini veya bilinemeyeceğini ileri süren felsefi bir akımdır.

Sofistler (Felsefe Terimleri Sözlüğü) MÖ 5. yüzyılda para karşılığında felsefe öğreten gezgin felsefecilerdir.

Geçmişten Günümüze Ahlak Felsefeleri (Felsefe) Hangi eylem ve davranışlarımız doğru veya yanlıştır? Ahlaklı ya da ahlaksız olmanın kriterleri nelerdir? Eski Antik Çağ’dan günümüze değin bazı tanınmış filozofların bu sorulara yanıtları.

Sokrat Öncesi (Felsefe Terimleri Sözlüğü) MÖ. 7.YY - 5.YY. Genel olarak, yapıtlarının tamamı birkaç metinsel parça ve sonraki filozofların ve tarihçilerin aktardıklarıdır.

Rölativizm (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Fizikte ölçümlerin ve fizik yasalarının, birbirlerine göre farklı hareket durumlarında bulunan gözlemciler bakımından değişebilirliğine ilişkin kavram.

Pragmatizm (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Hakikatı ve gerçekliği yalnızca eylemlerin sonuçları ve başarıları ile değerlendiren felsefe öğretisi.

Aletçilik (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Düşünce ve fikirleri eylem için gerekli araçlar olarak gören pragmatist felsefe öğretisi.

Ampirizm (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Bilginin tek kaynağının deney olduğunu ileri süren öğreti. (Deneycilik)

Adcılık (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Nominalizm: Tüm sınıflandırıcı sembollerin, insanların onlara yüklediği anlamlar doğrultusunda varlık, anlam ve değer kazandığını savunan görüştür.

Modern Dönem (Felsefe Terimleri Sözlüğü) 19 ve 20. yüzyılları kapsayan dönemdir.

Moralite (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Bir insanın iyi ve kötü açısından davranış biçimleri ve ahlaki düşünüşü.

Etik (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Felsefenin ahlaki değerle ilgili olan alt dalıdır.

Yararcılık (Felsefe Terimleri Sözlüğü) 19. yüzyılda İngiltere'de Etik ve Politik Felsefede, "çoğunluk için en iyisi" ahlaki bakış açısıyla öne çıkan bir harekettir.

Kuşkuculuk (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Her tür bilgi savını kuşkuyla karşılayan, bunların temellerini, etkilerini ve kesinliklerini irdeleyen, ayrıca aklın kesin bir bilgi elde edemeyeceğini, hakikate erişilse dahi sürekli ve tam bir şüphe içinde kalınacağını, mutlak`a ulaşmanın mümkün olmadığını savunan felsefi görüştür. Septisizm

Septisizm (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Her tür bilgi savını şüpheyle karşılayan ve bunların temellerini etkilerini ve kesinliklerini irdeleyen tutum.

İlk Çağ Felsefesi (Felsefe Terimleri Sözlüğü) M.Ö. 700’lü yıllarda başlayıp, M.S. 300 yıllarına kadar devam eden bir dönemdir.

Duyumcu Şüphecilik (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Duyumların getirdiği bilginin öznel olduğunu ileri süren şüphecilik.

Duyumculuk (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Duyumların getirdiği bilgini öznel olduğunu ileri süren şüphecilik.

Bilinmezcilik (Felsefe Terimleri Sözlüğü) (Agnostisizm) Gerçek ve mutlak varlığın, kendinde nesnelerin (tanrı gibi) bilinemeyeceği kanı ve öğretisi.

Helenistik Dönem (Felsefe Terimleri Sözlüğü) (MÖ. 3.YY- MS. 3.YY) Eski Çağ felsefesinin Helenistik veya Post-Aristoteles dönemi Helenistik dünyada geliştirilen birçok farklı düşünce ekolünü kapsar.

İlgili Kişiler

James, William (Ünlü Kişiler) Charles Sanders Peirce ve John Dewey ile birlikte pragmacılık görüşünün kurucuları arasında gösterilen Amerikalı ruhbilimci ve felsefeci.

Santayana, George (Ünlü Kişiler) Estetik, kurgusal felsefe ve edebiyat eleştirisine önemli katkıları olmuş İspanyol-ABD’li filozof ve yazar.

Dewey, John (Ünlü Kişiler) Aletçilik olarak bilinen felsefe akımının kurucusu ünlü Amerikan filozof ve eğitim teorisyeni.

Schiller, Ferdinand (Ünlü Kişiler) İngiliz Pragmacılığının en önde gelen savunucularındandır.

Mill, John Stuart (Ünlü Kişiler) Bilgi kuramı bakımından deneyselcilik, ahlak felsefesi bakımından da faydacılık akımına bağlı İngiliz İktisatçısı ve filozofudur.

Bentham, Jeremy (Ünlü Kişiler) İngiliz filozof, hukukçu ve toplum reformcusu. Modern utilitarizmin kurucusu kabul edilir.

Descartes (Ünlü Kişiler) Fransız matematikçi, bilimadamı ve filozof.

Epikür (Ünlü Kişiler) Helenistik felsefenin en önemli düşünürlerinden birisidir.

İlgili Özlüsözler


Sitede yayınlanmasını istediğiniz Word veya PDF formatındaki özgün yazılarınızı denizemesaj@gmail.com adresine gönderebilirsiniz. Arzu ederseniz kendi isminizle yayılanır. Yine bu adresten görüş ve fikirlerinizi iletmeniz de mümkün.
You can send your original articles in Word or PDF formats that you want to be published on this site to denizemesaj@gmail.com. If you wish, it will publish by your own name. It is also possible to send your opinions and ideas at this address.