Klasik Felsefe (Antik Yunan)

Klasik Felsefe (Antik Yunan)

Sokrates, Platon, Aristoteles’in düşüncelerinin hâkim olduğu dönemdir.


Bu filozoflar, çoğu yerde birbirinden farklı görüşler ileri sürmüşlerdir. Ancak felsefenin hemen her alanına el atmaları; varlığı, insanı ve insanın değerlerini “bütüncül bir görüşle” açıklamaya çalışmaları, ortak özellikleridir. Aynı zamanda toplumu düzenlemeye, devleti onarmaya çalışmışlardır.

a) SOKRATES (Sokrat): M.Ö. 469-399

1) Bilimi devleti ayakta tutacak vatandaşlar yetiştirmek için kurmuştur.

2) Sofist filozoflardan hem etkilenmiş hem de onlara bazı noktalarda karşı çıkmıştır.

3) Felsefesinin çıkış noktası; sofistlere tepkidir. Sofistlerin para karşılığı ders vermelerine yani bilgiyi satmalarına şiddetle karşı çıkmıştır.

4) Sofistler gibi O da insanın sorunları ve pratik yaşamı konusunda düşüncüler üretmiştir.

5) Bilgi ve değerlerin zamana, toplumlara ve kişilere göre değişmediğini; yalnızca davranışların değiştiğini savunur.

6) Davranışlarla ilgili temel ilkeler sunmaya çalışması bakımından ahlak felsefesinin (ETHİK) kurucusu sayılır.

7) İnsan aklında doğuştan gelen temel bilgi ve değerlerin olduğunu kabul etmesi nedeniyle RASYONALİZM/AKILCILIK akımını kurmuştur.

b) PLATON (Eflatun): M.Ö. 427-347

1) Sokrat’ın öğrencisi ve hayranıdır. Uzun yıllar Sokrat’ın etkisiyle düşünmüş ve O’nun görüşlerini yazmıştır.

2) Hocası gibi toplumun değer yargılarına körü körüne bağlanmanın yanlışlığını ortaya koyma çalışmalarını sürdürmüş ve yaptığı diyalektiklerle yanlışları çürütmeyi amaçlamıştır.

3) O’na göre değişmeyen gerçek bilgiler; İDEA’lardır. Evreni 2 ana gruba ayırır: İdealar/gerçekler dünyası ve Görüntüler/gölgeler dünyası.

4) Her türlü yeniliğin toplum düzenini bozduğuna inandığı için yeniliklere karşı ve kapalıdır.

5) Metafizik bir yaklaşım sergileyen Platon’un bütün felsefesi ve görüşleri; İDEALİZM ve DÜALİZM/ikilemcilik kavramlarıyla ifade edilebilir.

6) Kurduğu yüksek okulun yani AKADEMİA’nın kapısına; “Geometri bilmeyen buradan içeri girmesin”, şeklinde yazı yazdırmış ve Geometrinin yahut Matematiğin önemini
göstermişti. (Akademia; bir terim olarak M.Ö. 387 yılında Platon tarafından bir felsefe okulunun ismi olarak kullanılmıştır. Bu terim, günümüzdeki "üniversite" kavramını oluşturan bileşenlerden birisi olan “akademi/fakülte” terimine öncülük ve işaret etmektedir.)

c) ARİSTOTELES (Aristo): M.Ö. 384-322

1) Platon’un öğrencisi ve sistematik felsefenin zirvesinde bulunan düşünürdür.

2) Felsefenin bütün alanlarıyla ilgilenmiş, başarısında uygun çalışma ortamının ve üstadların önemli etkisi olmuştur.

3) Kendisinden önceki bütün bilgileri toplamış, sınıflandırmış, eleştirmiş ve bütünleştirmeye çalışmıştır.

4) İnsanlığı 2000 yıl etkilemiştir. Tüm Ortaçağ boyunca SKOLÂSTİK FELSEFE ve İSLAM FELSEFESİ üzerinde derin etkiler bırakması, Aristo’yu felsefe tarihinin en büyük
isimlerinden birisi yapmıştır.

5) Sokrat ve Platon gibi akılcılığı ve aydınlanmacılığı savunur. Ancak Platon’un 2 ayrı evren/boyut anlayışına karşı çıkar. Bir varlıkta hem somut hem de soyut boyutun birlikte var olacağını savunur. Örneğin; insanda beden ve ruh varlığının birlikte bulunması, var olması gibi.

6) Aristo’ ya göre İNSAN; toplumsal bir varlıktır. Devletin en önemli görevi; vatandaşlarının töresel/geleneksel kişiliğini geliştirmektir.

7) Çeşitli bilim dallarının kurulmasına öncülük etmiştir: MANTIK bilimini kurmuştur, TÜMDENGELİM metodunu kullanmıştır.


Anahtar Kelimeler
Klasik Felsefe (Antik Yunan), Sokrates, Platon, Aristoteles, skolastik
İlgili Diğer Konular

90 Dakikada Sokrates - Paul Strathern (Felsefe) Sokrates'in Hayatı ve Öğretileri

Mısır'ın Yunan medeniyeti üzerindeki etkisi (Tarih) Yunanlılar, Sokrates'den evvelki devirlerde yaşamış hakimlerden, yeni Eflatuncu hakimlere kadar, ilimleri öğrenmek için Mısır'a gitmişlerdir.

Sokratik Dönem (Felsefe Terimleri Sözlüğü) (MÖ. 5.YY - 4.YY) Sokrates, doğru yaşamanın ve doğru ile yanlış arasındaki farkı anlaşılması için eleştirel akıl yürütme sistemi geliştirdi. O ve takipçileri Plato ve Aristoteles başlattığı sistemi geliştirdiler.

Diyalektik (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Kavramlar arasındaki karşıtlık ilişkisinden yola çıkarak bunu doğruya varan süreçlerin açığa çıkarılmasında bir ilke olarak kullanan düşünme ve araştırma yolu.

Akış Öğretisi (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Evrenin sürekli bir oluş, bir akış, bir değişim içinde olduğunu ve değişimin karşıtlıklardan, birbiriyle çatışan gerçekliklerden kaynaklandığını öne süren öğreti.

Sofistler (Felsefe Terimleri Sözlüğü) MÖ 5. yüzyılda para karşılığında felsefe öğreten gezgin felsefecilerdir.

İlk Çağ Felsefesi (Felsefe Terimleri Sözlüğü) M.Ö. 700’lü yıllarda başlayıp, M.S. 300 yıllarına kadar devam eden bir dönemdir.

Felsefi Akımlar (Felsefe) Felsefenin günümüze kadar evrimindeki köşe taşları.

Ontoloji (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Bir bütün olarak varlığı ele alan ve var olanların en temel niteliklerini inceleyen felsefe dalı.

Geçmişten Günümüze Ahlak Felsefeleri (Felsefe) Hangi eylem ve davranışlarımız doğru veya yanlıştır? Ahlaklı ya da ahlaksız olmanın kriterleri nelerdir? Eski Antik Çağ’dan günümüze değin bazı tanınmış filozofların bu sorulara yanıtları.

Akademia (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Platon'un kurduğu felsefe okulunun adıdır.

Idea (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Platon'a göre algılarla kavradığımız nesnelerin orijinal formları, örnekleri.

Ana Erdemler (Felsefe Terimleri Sözlüğü) İlkçağ Yunan felsefesinde, özellikle de Platon’un öğretisinde olmazsa olmaz olarak görülen erdemlerdir.

Platonculuk (Felsefe Terimleri Sözlüğü) İdealar dünyası ile gerçek dünya arasındaki karşıtlığa dayanan, klasik kökenlerini Platon'un diyaloglarından alan ve daha sonra takipçileri tarafından geliştirilen felsefe öğretisi.

Yeni Platonculuk (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Platon'dan başka Aristoteles'e stoalılara, Pitagorasçılara da dayanan ayrıca doğu dinlerinden ve Hıristiyanlıktan da etkilenmiş olan, bütün bunları kendi içinde karıştırıp eriten felsefe okulu.

Demiourgos (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Düzenleyici Tanrı.

Monad (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Yaratma teorileri içindeki ilk varlığa, tanrısallığa veya bütün varlıkların toplamına atıfta bulunur.

Determinizm (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Determinizm her olayın kendinden önce gelen bir nedeni olduğu görüşüdür.

Realizm (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Bilinçten bağımsız bir gerçekliğin var olduğunu kabul eden öğreti. Varlığın, insan bilincinden bağımsız ve nesnel olarak var olduğunu ileri süren görüş.

Matematik Felsefesi (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Matematiğin neliğini ve değerini bütün yönleriyle dizgeli bir biçimde ele alan felsefe alanı.

Anlıkçılık (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Bütün varlıkları anlıksal temele indirgeyen öğretilerin genel adı.

Diyalektik Düşünce Tarihi (Felsefe) Diyalektik düşüncenin tarihi, eski Yunan medeniyetinden başlayarak anlatılıyor. Eski Yunan’dan, orta çağdan, klasik Alman düşüncesinden görüşlere yer veriliyor.

Skolastik Felsefe (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Orta Çağ düşüncesinde doğrunun zaten mevcut olduğu düşüncesine ve felsefenin okullarda okutularak öğretilmesine dayanan bir yaklaşım sergiler. Bu felsefenin temelinde teoloji vardır ve onu desteklemeye çalışır.

Eleacılık (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Salt düşünme ile var olanın niteliklerini türetmeye çalışan Elea'lıların kurduğu öğreti.

Olaybilim (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Olayların ideal varlığını inceleme ve betimleme yöntemi.

Panenteizm (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Panteizmde olduğu gibi Evren'in kendisinin Tanrı olduğunu, panteizmden farklı olarak da ilk devindirici olan tanrının Evren ve tüm varlıkları özünden yarattığını ve Evren'e aşkın, Evren'in bilincinde mutlak ve değişmez bir varlık olarak egemen olduğu inancıdır.

Aristoculuk (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Antikçağ Yunan filozofu Aristoteles'in öğretisine dayanan, deneyci ve gerçekçi eğilimleriyle öne çıkan bir düşünce okulu.

Metafizik (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Metafizik, felsefenin bir dalıdır. İlk felsefeciler tarafından, "fizik bilimlerinin ötesinde kalan" anlamına gelen "metafizik" sözcüğü ile felsefeye kazandırılmıştır.

Subjektivizm (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Nesneyi öznenin dışında ve ondan bağımsız sayan nesnelcilik anlayışına karşı, nesneyi öznenin ürünü sayan anlayıştır.

Peripatetikler (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Aristoteles'in yandaş ve öğrencileri.

Helenistik Dönem (Felsefe Terimleri Sözlüğü) (MÖ. 3.YY- MS. 3.YY) Eski Çağ felsefesinin Helenistik veya Post-Aristoteles dönemi Helenistik dünyada geliştirilen birçok farklı düşünce ekolünü kapsar.

Aristo - Atinalıların Devleti (Felsefe) Aristonun devlet yönetimleri üzerine yazdığı kitaplar serisinin en önemlisi bu kitaptır.

İbn Rüşdcülük (Felsefe Terimleri Sözlüğü) 13. yüzyılda latin hristiyan skolastisizmini etkileyen, İbn Rüşd çevirilerinin etrafında şekillenerek etkisini gösteren Aristotelesçi felsefi akım, görüş.

Thomizm (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Thomas Aquinas'ın düşüncelerinden ortaya çıkan Ortaçağ skolastik felsefesidir.

Skotizm (Felsefe Terimleri Sözlüğü) 13. Yüzyıl filozof ve ilahiyatçısı John Duns Scotus'tan alıntılanan Ortaçağ felsefesi skolastik felsefesidir.

Ortaçağ Felsefesi (Felsefe Terimleri Sözlüğü) (6.YY - 16.YY) Felsefenin ortaçağ dönemi, Karanlık Çağların entelektüel kuraklığından sonra Batı felsefi düşüncesinin yeşermesini temsil eder.

Hristiyan Felsefesi (Felsefe Terimleri Sözlüğü) Hristiyan inancını Yunan felsefesini kullanarak doğrulama çabasıdır.

Ortaçağ Felsefesi (Felsefe) (6.YY - 16.YY) Felsefenin ortaçağ dönemi, Karanlık Çağların entelektüel kuraklığından sonra Batı felsefi düşüncesinin yeşermesini temsil eder.

İlgili Kişiler

Sokrates (Ünlü Kişiler) Yunan Felsefesinin kurucularındandır

Demokritos (Ünlü Kişiler) Atom veya bölünemeyen öz teorisiyle tanınan antik Yunan filozofu.

Platon / Eflatun (Ünlü Kişiler) Görüşleri Islam ve Hristiyan felsefesine derin etkide bulunmuş önemli bir Antik Yunan filozofudur.

Anaksimenes (Ünlü Kişiler) Doğa filozofu ve geleneksel olarak Batı dünyasının ilk filozofları kabul edilen Miletos'lu üç düşünürün sonuncusudur.

Cicero (Ünlü Kişiler) Romalı devlet adamı, bilgin, hatip ve yazar.

Parmenides (Ünlü Kişiler) Doğa filozoflarından sayılmakla birlikte, Antik Yunan felsefesinde rasyonalizm geleneğinin ilk filozoflarından biridir.

Machiavelli (Ünlü Kişiler) Tarih ve politika biliminin kurucusu sayılan düşünür, devlet adamı, askeri stratejist.

Thales, Miletli (Ünlü Kişiler) Felsefeyi başlatan filozof olduğu kabul edilir.

Aristo (Ünlü Kişiler) Antik Yunan filozof.

Farabi (Ünlü Kişiler) Aristo’nun felsefesini İslami açıdan yorumlayarak İslam düşüncesiyle bağdaştırmaya çalışmıştır.

Leibniz (Ünlü Kişiler) Matematik, metafizik ve mantık alanlarında ileri sürdüğü yeni düşünce ve görüşleriyle tanınmaktadır.

Heidegger, Martin (Ünlü Kişiler) Varoluşçu felsefenin önde gelen isimlerinden biri olan Alman filozof.

Abelard, Peter (Ünlü Kişiler) Fransız skolastik düşünürü, tanrıbilimci; dil, diyalektik ve ahlak filozofu.

Thomas Aquinas (Ünlü Kişiler) Bilgi felsefesi, metafizik, siyaset ve ruhun ölümsüzlüğü konularındaki yorumlarıyla skolastik düşünceye önemli katkılar sağlamış keşiş ve filozof.

İlgili Özlüsözler


Sitede yayınlanmasını istediğiniz Word veya PDF formatındaki özgün yazılarınızı denizemesaj@gmail.com adresine gönderebilirsiniz. Arzu ederseniz kendi isminizle yayılanır. Yine bu adresten görüş ve fikirlerinizi iletmeniz de mümkün.
You can send your original articles in Word or PDF formats that you want to be published on this site to denizemesaj@gmail.com. If you wish, it will publish by your own name. It is also possible to send your opinions and ideas at this address.