Mitos

Tanrıların tarihçesini, dünyanın yaradılışını, tanrıların hayatlarını ve tabiatüstü varlıkları anlatan inanç ve duygulara dayanan tarih öncesi hikayelerdir.

Modern Dönem

19 ve 20. yüzyılları kapsayan dönemdir.

Modernizm

19. yüzyılın sonu ve 20. yüzyılın başlarında Batı toplumunda geniş çaplı ve çok kapsamlı dönüşümlerden kaynaklanan felsefi bir harekettir.

Monad

Yaratma teorileri içindeki ilk varlığa, tanrısallığa veya bütün varlıkların toplamına atıfta bulunur.

Monizm

Monizm, bir konseptte tekilliği veya tekliği belirtir.

Monoteizm

Tanrının dünyadan ayrı ve tek olduğuna inanma.

Moralite

Bir insanın iyi ve kötü açısından davranış biçimleri ve ahlaki düşünüşü.

Mutlak İdealizm

Bilginin nesneleri ve dolayısıyla bütün bir evren mutlak bir öznenin, mutlak bir Zihin, Akıl ya da Tinin ürünüdür. Bu da Tanrı'dan başka bir şey değildir.

Naturalizm

Doğaüstü veya maneviyata karşıt olarak, yalnızca doğa yasalarının dünyada faaliyet gösterdiği fikri veya inancı.

Neden

Bir olayı meydana getiren etken.

Nesnel İdealizm

İnsandan bağımsız saltık bir düşüncenin ya da ruhsal ilkenin varlığını ve önceliğini ileri süren idealizm anlayışı.

Nihilizm

Her şeyin anlamdan ve değerden yoksun olduğunu savunan felsefi görüştür.

Nitelik

Yokluğu o nesne ya da olayı neyse o olmaktan çıkaracak olan, nesne yada olayın bütünsel öz yapısını dile getirir.

Nominalizm

Genel kavramları gerçek saymayıp birer addan ibaret bulan öğreti.

Objektifizm

İnsanı kendi mutluluk ve ahlak değerlerini oluşturarak gerektiğinde tüm dünyaya karşı kahramanca yaşaması gereken soylu bir varlık olarak gören, üretim başarılarını kisinin en büyük eylemi ve erdemi sayan kollektivizm karşıtı bir felsefedir.

Ödev Ahlakı

Ahlaki eylemde bulunmayı ahlak yasasına uyma olarak kabul eden öğreti.

Olaybilim

Olayların ideal varlığını inceleme ve betimleme yöntemi.

Olgu

Gerçekleşmiş olan her şeye olgu denir.

Olumsuzlama

Eylemsel ve tarihsel özdekçi öğretinin açıkladığı üç büyük evrensel yasadan biri.

Önerme

Yargı belirten, doğruluğu veya yanlışlığı herkes tarafından tartışılmadan kabul edilen ifadelerdir.

Önsezi

Bilinmeyenin, gelecekle ilgili olanın önceden duyulması, doğru gibi sayılması.

Ontoloji

Bir bütün olarak varlığı ele alan ve var olanların en temel niteliklerini inceleyen felsefe dalı.

Ortaçağ Felsefesi

(6.YY - 16.YY) Felsefenin ortaçağ dönemi, Karanlık Çağların entelektüel kuraklığından sonra Batı felsefi düşüncesinin yeşermesini temsil eder.

Öz

Bir nesneyi neyse o yapan gereçlerin tümü.

Özcülük

Felsefede belli bir türe dahil her varlığın o türe ait niteliklere ya da özelliklere sahip olduğunu iddia eden bir akımdır.

Özdeksizcilik

Evrenin temelinin ve genellikle gerçekliğin özünün cisimsel olmadığını öne süren öğreti.

Özdeş

Bir ve aynı olan, bir ve aynı anlama gelen.

Öznel İdealizm

Nesnel varlığı insansal bilincinin ürünü sayan idealizm anlayışı.

Panenteizm

Panteizmde olduğu gibi Evren'in kendisinin Tanrı olduğunu, panteizmden farklı olarak da ilk devindirici olan tanrının Evren ve tüm varlıkları özünden yarattığını ve Evren'e aşkın, Evren'in bilincinde mutlak ve değişmez bir varlık olarak egemen olduğu inancıdır.

Panteizm

Bir bütün olarak kavranan evrenin Tanrı ile özdeş olduğu ve evrende açığa çıkan bileşik töz, güçler ve yasalar dışında Tanrı olmadığı öğretidir.

Paradoks

Kendi içinde çelişkiliymiş gibi görünen, mantıksal olarak hem doğruluğu, hem de yanlışlığı kanıtlanabilen önerme.

Peripatetikler

Aristoteles'in yandaş ve öğrencileri.

Pironculuk

Yunan filozofu Pyrrhon'un kurduğu kuşkucu okul ve düşünce doğrultusu.

Platonculuk

İdealar dünyası ile gerçek dünya arasındaki karşıtlığa dayanan, klasik kökenlerini Platon'un diyaloglarından alan ve daha sonra takipçileri tarafından geliştirilen felsefe öğretisi.

Politeizm

Birden fazla tanrıya tapınma ya da inançtır.

Postmodernizm

Batı felsefesinin ve özellikle 18. yüzyıl Aydınlanmasının temel varsayımlarını eleştiren felsefi bir eğilimdir.

Postyapısalcılık

Yapısalcılık sonrası denilen dönem içinde ortaya çıkmış ve kendisini en temelde yapısalcılığı sorunsallaştırmakla temellendirmiş olan düşünce biçimi.

Pozitifizm

Araştırmalarını olgulara, gerçeklere dayayan, fizikötesi açıklamaları kuramsal olarak olanaksız, kılgılı olarak yararsız gören; deneyle denetlenmeyen soruları sözde soru olarak niteleyen felsefe doğrultusu.

Pozitivizm

Olgularla desteklenen ya da olgularla ilgili verilere dayanan bilginin tek sağlam bilgi türü olduğu görüşüdür.

Pragmacılık

Doğruluğu ve gerçekliği tek yanlı olarak yalnızca eylemlerin sonuçları ve başarıları ile değerlendiren felsefe öğretisi; eylemin bilgi ve düşünceye ilkece üstünlüğü görüşü.

Pragmatizm

Hakikatı ve gerçekliği yalnızca eylemlerin sonuçları ve başarıları ile değerlendiren felsefe öğretisi.

Psikanaliz

Bazı ruh ve akıl hastalıklarının, sinir bozukluklarının iyi edilmesinde kullanılan bir tedavi usulüdür.

Pythagorasçılık

Pythagoras ve ona bağlı olanların felsefe, matematik, ahlak ve din öğretisi.

Rasyonalizm

Hakikatın ölçütünü duyularda değil, düşünmede ve tümdengelimli çıkarımlarda bulan öğretilerin genel adı. Akılcılık, usçuluk.

Realizm

Bilinçten bağımsız bir gerçekliğin var olduğunu kabul eden öğreti. Varlığın, insan bilincinden bağımsız ve nesnel olarak var olduğunu ileri süren görüş.

Redüksiyonizm

Olayların ya da olguların, onları oluşturan daha basit olguları çözümleyerek anlaşılabileceğini savunan felsefi akım.

Rölativizm

Fizikte ölçümlerin ve fizik yasalarının, birbirlerine göre farklı hareket durumlarında bulunan gözlemciler bakımından değişebilirliğine ilişkin kavram.

Roma Dönemi

(MÖ. 1.YY - MS. 5.YY) Genel olarak klasik Yunan geleneğini sürdürür ve genellikle 5. Yüzyılda Roma'nın Düşüşüyle ​​sona erdiği düşünülür.

Romantizm

Aydınlanma Çağı'nda duygusal benlik bilincini, toplumu iyileştirmek ve insanın durumunu iyileştirmek için gerekli bir ön koşul olarak vurgulayan felsefi bir harekettir.

Rönesans Felsefesi

Rönesans dönemi, kabaca, 15. ve 16. yüzyılları kapsar. Ortaçağ felsefesi ile Modern felsefenin başlangıcı arasında bir köprü olarak görülebilir.

Sanat Felsefesi

Sanatın, sanat yaratmalarının ve sanat beğenilerinin özü ve anlamını konu olarak alan felsefe dalı.

Senkretizm

Senkretizm, özellikle farklı dinlerdeki teoloji ve mitolojilerin bir birine karışmasıyla yenilerinin ortaya çıkması veya asimilasyonlarına denir. Sanat, kültür ve siyasette de görülebilir.

Sensualizm

Bilginin duyumdan geldiğini savunan öğreti.

Sentez

Çeşitli öğeleri bir araya getirme, bir bütün içinde birleştirme. Bu birleşmenin sonucu.

Septisizm

Her tür bilgi savını şüpheyle karşılayan ve bunların temellerini etkilerini ve kesinliklerini irdeleyen tutum.

Sezgicilik

Sezgicilik, akılcılığın karşısında, gerçeği durdurarak, bölüp parçalayarak ve kıyaslamalar, karşılaştırmalar yaparak değil, onu bir anda, kendi benzersiz bütünlüğünde ve olduğu gibi kavramayı amaçlar.

Siyaset Felsefesi

Demokrasi, yasama, siyasal ahlak gibi hukuku, siyasal yaşamı, toplumsal konuları ilgilendiren genellikle normatif sorunlar üzerine eğilen bir araştırma alanıdır.

Skolastik Felsefe

Orta Çağ düşüncesinde doğrunun zaten mevcut olduğu düşüncesine ve felsefenin okullarda okutularak öğretilmesine dayanan bir yaklaşım sergiler. Bu felsefenin temelinde teoloji vardır ve onu desteklemeye çalışır.

Skotizm

13. Yüzyıl filozof ve ilahiyatçısı John Duns Scotus'tan alıntılanan Ortaçağ felsefesi skolastik felsefesidir.

Sofistler

MÖ 5. yüzyılda para karşılığında felsefe öğreten gezgin felsefecilerdir.



Sitede yayınlanmasını istediğiniz Word veya PDF formatındaki özgün yazılarınızı denizemesaj@gmail.com adresine gönderebilirsiniz. Arzu ederseniz kendi isminizle yayılanır. Yine bu adresten görüş ve fikirlerinizi iletmeniz de mümkün.
You can send your original articles in Word or PDF formats that you want to be published on this site to denizemesaj@gmail.com. If you wish, it will publish by your own name. It is also possible to send your opinions and ideas at this address.